menu close arrow_back_ios arrow_back_ios person_add login

Współczesna Dietetyka | 63/2025

Szanowni Państwo,
W pierwszym w 2026 roku wydaniu „Współczesnej Dietetyki” tematem przewodnim numeru jest estrobolom jako funkcjonalna część mikrobiomu jelitowego, odgrywająca kluczową rolę w metabolizmie estrogenów. Zaburzenia jego funkcjonowania mogą sprzyjać rozwojowi chorób estrogenozależnych, a także wpływać na dolegliwości związane z perimenopauzą, takie jak zaburzenia nastroju czy snu. Liczne badania wskazują, że modulacja mikrobioty jelitowej może stanowić obiecujący kierunek wspomagania terapii hormonalnych oraz leczenia zaburzeń płodności.

Uzupełnieniem tego zagadnienia jest artykuł „Wpływ otyłości na zaburzenia cyklu miesiączkowego u kobiet”. Często pomija się wpływ nadmiernej masy ciała na równowagę hormonalną, która prowadzi do nieregularnych cykli miesiączkowych oraz problemów z płodnością.

W niniejszym numerze zwrócono również uwagę na bioaktywne, naturalne substancje o plejotropowym działaniu na organizm. Należą do nich pycnogenol (ekstrakt z kory sosny nadmorskiej) oraz Opuntia dillenii, które – mimo niewielkiej popularności – wykazują istotne działanie potwierdzone licznymi badaniami klinicznymi, szczególnie w prewencji zaburzeń metabolicznych, chorób układu sercowo-naczyniowego oraz przewlekłych stanów zapalnych.

Wielonienasycone kwasy tłuszczowe omega-3, ze względu na ich niską podaż w diecie oraz istotny wpływ na zdrowie, powinny być suplementowane przez cały rok w dawce 1000–2000 mg. W chorobach przewlekłych zalecane dawki są jednak wyższe, co zostało szczegółowo omówione w dwóch artykułach: „Kwasy omega-3 we wsparciu masy mięśniowej i redukcji powikłań terapii u pacjentów onkologicznych” oraz „Hipotensyjne działanie kwasów omega-3”.

W numerze przedstawiono także zasady diagnostyki oraz praktyczne rekomendacje postępowania w zaburzeniach karmienia u dzieci. Jest to niezwykle istotny problem z zakresu dietetyki pediatrycznej, ponieważ brak odpowiednich interwencji może prowadzić do poważnych konsekwencji zdrowotnych.

Dietetyka sportowa odgrywa kluczową rolę w kształtowaniu wyników sportowych, regeneracji oraz zdrowia zawodników. Jednocześnie rosnąca liczba strategii żywieniowych budzi wiele kontrowersji i niepewności. W odpowiedzi na te wyzwania Hiszpańskie Towarzystwo Żywieniowe (SEÑ) opublikowało w 2025 roku konsensus dotyczący skuteczności i bezpieczeństwa najpopularniejszych modeli żywieniowych stosowanych w sporcie.

Zachęcam do lektury,

dr n. med. Aneta Kościołek



Article image

Estrobolom jako funkcjonalna część mikrobiomu jelitowego

dr hab. n. med Dominika Maciejewska-Markiewicz

Estrobolom, jako funkcjonalna część mikrobiomu jelitowego, odgrywa kluczową rolę w metabolizmie estrogenów i regulacji ich biodostępności. Jego zaburzenia mogą sprzyjać rozwojowi chorób estrogenozależnych, takich jak endometrioza, nowotwory hormonozależne czy zaburzenia płodności. Coraz więcej badań wskazuje, że modulacja mikrobioty jelitowej może stanowić obiecujący kierunek wsparcia terapii hormonalnych.

czytaj dalej

TEMAT NUMERU

Estrobolom jako funkcjonalna część mikrobiomu jelitowego

dr hab. n. med Dominika Maciejewska-Markiewicz

Article image

Estrobolom, jako funkcjonalna część mikrobiomu jelitowego, odgrywa kluczową rolę w metabolizmie estrogenów i regulacji ich biodostępności. Jego zaburzenia mogą sprzyjać rozwojowi chorób estrogenozależnych, takich jak endometrioza, nowotwory hormonozależne czy zaburzenia płodności. Coraz więcej badań wskazuje, że modulacja mikrobioty jelitowej może stanowić obiecujący kierunek wsparcia terapii hormonalnych.

Czytam więcej
Article image

Omówienie konsensusu Hiszpańskiego Towarzystwa Żywieniowego (SEÑ) w sprawie strategii żywieniowych w sporcie

mgr Marcin Osowski

Dietetyka sportowa odgrywa kluczową rolę w kształtowaniu wyników, regeneracji i zdrowia sportowców, jednak rosnąca liczba strategii żywieniowych budzi wiele kontrowersji i niepewności. W odpowiedzi na te wyzwania Hiszpańskie Towarzystwo Żywieniowe (SEÑ) opublikowało w 2025 roku konsensus dotyczący skuteczności i bezpieczeństwa najpopularniejszych modeli żywieniowych w sporcie.

czytaj dalej

DIETETYKA SPORTOWA

Omówienie konsensusu Hiszpańskiego Towarzystwa Żywieniowego (SEÑ) w sprawie strategii żywieniowych w sporcie

mgr Marcin Osowski

Article image

Dietetyka sportowa odgrywa kluczową rolę w kształtowaniu wyników, regeneracji i zdrowia sportowców, jednak rosnąca liczba strategii żywieniowych budzi wiele kontrowersji i niepewności. W odpowiedzi na te wyzwania Hiszpańskie Towarzystwo Żywieniowe (SEÑ) opublikowało w 2025 roku konsensus dotyczący skuteczności i bezpieczeństwa najpopularniejszych modeli żywieniowych w sporcie.

Czytam więcej

DIETA W CUKRZYCY

Miód i jego rola w leczeniu cukrzycy typu 2

dr n. med. i n. o zdr. Paulina Górska

Article image

Choć miód od wieków uznawany jest za naturalny lek, jego rola w diecie osób z cukrzycą typu 2 budzi wiele wątpliwości. Najnowsze badania pokazują jednak, że ten słodki produkt może przynieść nie tylko przyjemność dla podniebienia, ale i korzyści zdrowotne – pod warunkiem, że spożywany jest z umiarem.

Czytam więcej
Article image

Opuntia dillenii jako źródło bioaktywnych związków w prewencji zaburzeń metabolicznych

dr n. med. i n. o zdr. Małgorzata Słoma-Krześlak

Opuntia dillenii to gatunek opuncji o wyjątkowo wysokiej zawartości betalain, polifenoli i bioaktywnego oleju z nasion. Coraz liczniejsze badania wskazują na jej silne działanie hipoglikemizujące, hipolipidemiczne i przeciwzapalne, istotne w dietoterapii zespołu metabolicznego, insulinooporności i MAFLD. W przeciwieństwie do opuncji figowej, forma dzika O. dillenii koncentruje metabolity wtórne o udokumentowanych mechanizmach molekularnych, czyniąc ją obiecującym surowcem nutraceutycznym nowej generacji.

czytaj dalej

SUPERFOODS

Opuntia dillenii jako źródło bioaktywnych związków w prewencji zaburzeń metabolicznych

dr n. med. i n. o zdr. Małgorzata Słoma-Krześlak

Article image

Opuntia dillenii to gatunek opuncji o wyjątkowo wysokiej zawartości betalain, polifenoli i bioaktywnego oleju z nasion. Coraz liczniejsze badania wskazują na jej silne działanie hipoglikemizujące, hipolipidemiczne i przeciwzapalne, istotne w dietoterapii zespołu metabolicznego, insulinooporności i MAFLD. W przeciwieństwie do opuncji figowej, forma dzika O. dillenii koncentruje metabolity wtórne o udokumentowanych mechanizmach molekularnych, czyniąc ją obiecującym surowcem nutraceutycznym nowej generacji.

Czytam więcej
Article image

Spermidyna – poliamina o potencjale przeciwstarzeniowym

dr n. med. Aneta Kościołek

Spermidyna to naturalna poliamina, która poprzez aktywację autofagii może spowalniać procesy starzenia i wspierać długowieczność. Badania na zwierzętach i ludziach wskazują na jej działanie przeciwzapalne, neuroprotekcyjne i kardioprotekcyjne oraz związek z niższą śmiertelnością. Coraz więcej danych sugeruje, że spermidyna może być kluczowym elementem strategii „zdrowego starzenia się”.

czytaj dalej

SUPERFOODS

Spermidyna – poliamina o potencjale przeciwstarzeniowym

dr n. med. Aneta Kościołek

Article image

Spermidyna to naturalna poliamina, która poprzez aktywację autofagii może spowalniać procesy starzenia i wspierać długowieczność. Badania na zwierzętach i ludziach wskazują na jej działanie przeciwzapalne, neuroprotekcyjne i kardioprotekcyjne oraz związek z niższą śmiertelnością. Coraz więcej danych sugeruje, że spermidyna może być kluczowym elementem strategii „zdrowego starzenia się”.

Czytam więcej
Article image

Hipotensyjne działanie kwasów omega-3

dr n. med. Aneta Kościołek

Nadciśnienie tętnicze pozostaje jednym z najpoważniejszych problemów zdrowotnych w Polsce i na świecie, a skuteczna kontrola ciśnienia nadal jest osiągana u zbyt małej liczby pacjentów. Coraz więcej badań wskazuje, że wielonienasycone kwasy tłuszczowe omega-3 mogą umiarkowanie obniżać ciśnienie tętnicze oraz korzystnie wpływać na inne czynniki ryzyka sercowo- -naczyniowego.

czytaj dalej

WARTO WIEDZIEĆ

Hipotensyjne działanie kwasów omega-3

dr n. med. Aneta Kościołek

Article image

Nadciśnienie tętnicze pozostaje jednym z najpoważniejszych problemów zdrowotnych w Polsce i na świecie, a skuteczna kontrola ciśnienia nadal jest osiągana u zbyt małej liczby pacjentów. Coraz więcej badań wskazuje, że wielonienasycone kwasy tłuszczowe omega-3 mogą umiarkowanie obniżać ciśnienie tętnicze oraz korzystnie wpływać na inne czynniki ryzyka sercowo- -naczyniowego.

Czytam więcej
Article image

Co warto wiedzieć o adaptogenach? Modne fitoterapeutyki w świetle dowodów naukowych

dr n. farm. Radosław Balwierz

Część 2: Zastosowanie kliniczne i bezpieczeństwo Adaptogeny podbijają rynek suplementów, obiecując odporność na stres i poprawę wydolności organizmu. W drugiej części artykułu przyglądamy się, co nauka rzeczywiście mówi o ich skuteczności i bezpieczeństwie w praktyce klinicznej. To przewodnik dla tych, którzy chcą wprowadzać te „fitoterapeutyki” świadomie, unikając ryzyka interakcji z lekami.

czytaj dalej

WARTO WIEDZIEĆ

Co warto wiedzieć o adaptogenach? Modne fitoterapeutyki w świetle dowodów naukowych

dr n. farm. Radosław Balwierz

Article image

Część 2: Zastosowanie kliniczne i bezpieczeństwo Adaptogeny podbijają rynek suplementów, obiecując odporność na stres i poprawę wydolności organizmu. W drugiej części artykułu przyglądamy się, co nauka rzeczywiście mówi o ich skuteczności i bezpieczeństwie w praktyce klinicznej. To przewodnik dla tych, którzy chcą wprowadzać te „fitoterapeutyki” świadomie, unikając ryzyka interakcji z lekami.

Czytam więcej
Article image

Wpływ pycnogenolu na profil metaboliczny w PCOS

mgr Justyna Lewicka

Pycnogenol®, standaryzowany ekstrakt z kory sosny nadmorskiej, wykazuje silne działanie antyoksydacyjne i przeciwzapalne oraz korzystnie wpływa na parametry kardiometaboliczne. Choć brak bezpośrednich badań klinicznych u kobiet z PCOS, dane z populacji z zespołem metabolicznym i cukrzycą typu 2 sugerują możliwe korzyści dla profilu lipidowego i gospodarki glukozowej.

czytaj dalej

WARTO WIEDZIEĆ

Wpływ pycnogenolu na profil metaboliczny w PCOS

mgr Justyna Lewicka

Article image

Pycnogenol®, standaryzowany ekstrakt z kory sosny nadmorskiej, wykazuje silne działanie antyoksydacyjne i przeciwzapalne oraz korzystnie wpływa na parametry kardiometaboliczne. Choć brak bezpośrednich badań klinicznych u kobiet z PCOS, dane z populacji z zespołem metabolicznym i cukrzycą typu 2 sugerują możliwe korzyści dla profilu lipidowego i gospodarki glukozowej.

Czytam więcej
Article image

Selen w żywieniu człowieka a znaczenie optymalnej podaży

dr n. med i n. o zdr. Karolina Janion

Podaż selenu w diecie człowieka cechuje się znaczną zmiennością wynikającą z uwarunkowań środowiskowych i różnic w biodostępności jego form chemicznych. Zarówno niedobór, jak i nadmierna podaż selenu mogą wiązać się z niekorzystnymi konsekwencjami zdrowotnymi, zgodnie z koncepcją krzywej U. Dane kliniczne i populacyjne wskazują, że suplementacja selenu przynosi korzyści głównie u osób z jego niedoborem, natomiast w pozostałych przypadkach kluczowe znaczenie ma świadoma optymalizacja podaży1,2.

czytaj dalej

WARTO WIEDZIEĆ

Selen w żywieniu człowieka a znaczenie optymalnej podaży

dr n. med i n. o zdr. Karolina Janion

Article image

Podaż selenu w diecie człowieka cechuje się znaczną zmiennością wynikającą z uwarunkowań środowiskowych i różnic w biodostępności jego form chemicznych. Zarówno niedobór, jak i nadmierna podaż selenu mogą wiązać się z niekorzystnymi konsekwencjami zdrowotnymi, zgodnie z koncepcją krzywej U. Dane kliniczne i populacyjne wskazują, że suplementacja selenu przynosi korzyści głównie u osób z jego niedoborem, natomiast w pozostałych przypadkach kluczowe znaczenie ma świadoma optymalizacja podaży1,2.

Czytam więcej

Nadzór merytoryczny

REDAKTOR PROWADZĄCA

dr n. med. Aneta Kościołek

REDAKTOR NACZELNA

Anna Gadzińska-Kryjak


Wszystkie wydania