Wybiórczość pokarmowa i trudności w karmieniu są częstym elementem rozwoju dziecka, jednak w części przypadków mogą przyjmować postać utrwalonych zaburzeń o istotnych konsekwencjach zdrowotnych.
Wybiórcze jedzenie, strach przed nowymi posiłkami czy niskie zainteresowanie pokarmem to sytuacje dotykające niemal każdego rodzica rozszerzającego dietę dziecka. Chociaż trudności w karmieniu zwykle mają charakter przejściowy zdarza się, że pewne zachowania dziecka są utrwalone. Pomimo wprowadzenia realnych zmian w sposobie karmienia, efekty mogą być nadal niesatysfakcjonujące. Jednak, co istotne, brak poprawy w zachowaniu dziecka niekoniecznie świadczy o niskim zaangażowaniu opiekunów w proces zmiany. Trwające przez długi czas trudności w karmieniu mogą być sygnałem poważniejszego problemu. Dlatego celem artykułu jest przedstawienie kryteriów alarmowych, schemat różnicowania (wybiórczość/neofobia vs. PFD/ARFID), algorytmu postępowania w gabinecie dietetyka, zasady współpracy interdyscyplinarnej i monitorowania efektów oraz praktycznych narzędzi i strategii wsparcia rodziny.
Zaburzenia odżywiania w kontekście dzieci młodszych nazywane są zaburzeniami karmienia. Nazwa ta podkreśla już na samym początku, że proces jedzenia w przypadku dzieci wymaga pomocy opiekuna. Pediatryczne zaburzenia karmienia (ang. Paediatric Feeding Disorders, PFD) opisywane są jako problem związany z nieumiejętnym jedzeniem, który nie jest typowy dla wieku dziecka, a oprócz tego związany jest z aspektem medycznym, psychospołecznym i żywieniowym. Oznacza to, że dziecko nie potrafi przyjmować pokarmu, pomimo odpowiedniego wieku i osiągnięcia dla niego danych kamieni milowych w rozwoju1,2.
Wśród najczęściej występujących zaburzeń karmienia u dzieci do 5. roku życia wymienia się przejadanie, niedojadanie oraz niespecyficzne zachowania, tj. pica i zespół ponownego przeżuwania (tabela I). Opisane zachowania powinny występować notorycznie w życiu dziecka, aby wstępnie stwierdzić zaburzenia karmienia. Zachowania występujące tylko w określonych sytuacjach (np. przejadanie się w czasie jedzenia rzadko pojawiającej się w menu ulubionej potrawy dziecka) nie świadczą o poważnym problemie3.
Warto wspomnieć, że zarówno zaburzenia opisane w tabeli I, jak i PFD nie są zawarte w klasyfikacjach chorób wykorzystywanych w Polsce do stawiania diagnozy. W związku z tym oficjalne stwierdzenie występowania zaburzeń karmienia nie jest możliwe4. Jednakże, od niedawna, kryteria diagnostyczne uwzględniły zaburzenie, które nie należy jednoznacznie do spektrum PFD, ale może ułatwić jego nieoficjalne rozpoznanie.
Wybiórczość pokarmowa i trudności w karmieniu są częstym elementem rozwoju dziecka, jednak w części przypadków mogą przyjmować postać utrwalonych zaburzeń o istotnych konsekwencjach zdrowotnych.
Pełna treść artykułu, wraz z załącznikami do pobrania, dostępna jest dla prenumeratorów czasopisma, po zalogowaniu się.
Otyłość zaburza równowagę hormonalną u kobiet, prowadząc do nieregularnych cykli miesiączkowych i problemów z płodnością. Nadmiar tkanki tłuszczowej, zwłaszcza brzusznej, wpływa na funkcjonowanie osi podwzgórze–przysadka– jajniki. Wczesne rozpoznanie i kontrola otyłości są kluczowe dla ochrony zdrowia hormonalnego i rozrodczego.
Estrobolom, jako funkcjonalna część mikrobiomu jelitowego, odgrywa kluczową rolę w metabolizmie estrogenów i regulacji ich biodostępności. Jego zaburzenia mogą sprzyjać rozwojowi chorób estrogenozależnych, takich jak endometrioza, nowotwory hormonozależne czy zaburzenia płodności. Coraz więcej badań wskazuje, że modulacja mikrobioty jelitowej może stanowić obiecujący kierunek wsparcia terapii hormonalnych.
Opuntia dillenii to gatunek opuncji o wyjątkowo wysokiej zawartości betalain, polifenoli i bioaktywnego oleju z nasion. Coraz liczniejsze badania wskazują na jej silne działanie hipoglikemizujące, hipolipidemiczne i przeciwzapalne, istotne w dietoterapii zespołu metabolicznego, insulinooporności i MAFLD. W przeciwieństwie do opuncji figowej, forma dzika O. dillenii koncentruje metabolity wtórne o udokumentowanych mechanizmach molekularnych, czyniąc ją obiecującym surowcem nutraceutycznym nowej generacji.
