menu person_add home

Współczesna Dietetyka | 2/2015

Celiakia oraz choroby leczone dietą bezglutenową są coraz częściej rozpoznawane u naszych pacjentów. Dlaczego jednak po 6 miesiącach stosowania diety bezglutenowej tylko 8% pacjentów z celiakią wykazuje regenerację kosmków jelitowych? Dlaczego wielu pacjentów cierpiących na chorobę trzewną powinna znaleźć się pod stałą opieką psychologa? W jakich przypadkach, poza celiakią, są faktyczne wskazania do eliminacji glutenu z diety? Na te i inne pytania związane z popularną ostatnio dietą bezglutenową odpowiemy w aktualnym numerze, a głos zabiorą m.in. ekspert Polskiego Stowarzyszenia Osób z Celiakią i Na Diecie Bezglutenowej, endokrynolog, psychodietetyk i specjalista medycyny żywienia.
Dodatkowo, w aktualnym numerze przedstawiamy liczne studia przypadków klinicznych pacjentów, m.in. z cukrzycą typu LADA, chorobą syropu klonowego, bulimią oraz dziecka z hipercholesterolemią, będących wyzwaniem terapeutycznym dla każdego dietetyka. W gabinecie dietetyka coraz częściej pojawiają się pacjenci szukający pomocy i wsparcia w leczeniu dietą bardzo różnych jednostek chorobowych. W bieżącym numerze przyjrzymy się skutecznej
dietoterapii w przypadku wysiękowego zapalenia ucha u dzieci oraz w IBS. Przedstawimy także zalety współpracy dietetyka z fizjoterapeutą oraz przeanalizujemy, jakie produkty i substancje mogą zwiększać efektywność w sporcie.

okladka-2.png

Autorzy wydania

g-koninska.jpg

Grażyna Konińska

p-miskiewicz.jpg

Endokrynolog

dr n. med. Piotr Miśkiewicz

k-okreglicka.jpg

Specjalista w zakresie żywienia człowieka i dietetyk

dr inż. Katarzyna Okręglicka

k-wisniewska.jpg

Dietetyk kliniczny

Klaudia Wiśniewska

e-grabani.jpg

Dietetyk kliniczny

Ewa Grabani

m-kaczynska.jpg

Psycholog, psychodietetyk

Małgorzata Jolanta Kaczyńska

m-jarzebowska.jpg

Psycholog

Magdalena Jarzębowska

b-pomorski.jpg

Dietetyk sportowy

Bartłomiej Pomorski

E-Ehmke-NOWE.jpg

dr n. med. i n. o zdr.

Ewa Ehmke vel Emczyńska – Seliga

m-desmond.jpg

Specjalista medycyny żywienia, dietetyk

Małgorzata Desmond

m-dudek.jpg

Dietetyk kliniczny

Monika Dudek-Palaczyk

z-bartosiewicz.jpg

Fizjoterapeuta

Zygmunt Bartosiewicz

S-Leszczynska2 167x167.png

Sylwia Leszczyńska

Dietetyk

Kamilla Strączek

Adrianna Frelich copy1.jpg

Dietetyk kliniczny

Adrianna Frelich

s-knafer.jpg

Samar Khanafer-Gniadek


AKTUALNOŚCI

Powstanie Polskiego Towarzystwa Dietetyki Sportowej

W dniach 2-3 października 2015 roku w Warszawie odbył się I Zjazd Polskiego Towarzystwa Dietetyki Sportowej „Od teorii do praktyki”, który był zjazdem inicjującym powstanie Polskiego Towarzystwa Dietetyki Sportowej. W gronie wykładowców znaleźli się wybitni polscy naukowcy – prof. Jędrzej Antosiewicz i prof. Jan Górski oraz goście z zagranicy.

czytaj dalej

AKTUALNOŚCI

Badanie profilu kwasów tłuszczowych

Firma DF Medica Polska Sp. J. oferuje nowe na Polskim rynku badanie profilu kwasów tłuszczowych polegające na analizie suchej kropli krwi. Analiza poziomu kwasów tłuszczowych we krwi może być elementem wczesnej profilaktyki chorób dietozależnych oraz umożliwia indywidualizację diety i suplementacji.

czytaj dalej
Article image

AKTUALNOŚCI

Miód lipowy na przeziębienie

Dietetyk kliniczny Monika Dudek-Palaczyk

Miód lipowy powstaje z nektarów i spadzi. W polskim klimacie pszczoły pozyskują go głównie z lipy szerokolistnej (Tilia platyphyllos) i lipy drobnolistnej (Tilia cordata). Może mieć barwę od jasnożółtej do lekko zielonej i zależy ona od okresu jego zbioru, im później pozyskiwany tym odcień jest ciemniejszy. Podczas krystalizacji staje się złocistożółty. Jego smak jest określany jako ostry, gorzkawy, delikatnie ziołowy. Zapach wyraźnie lipowy.
W medycynie naturalnej wykorzystywany jest do wspomagania leczenia zapalenia górnych dróg oddechowych, przeziębienia i grypy. Dodatkowo wykazuje działanie rozgrzewające, przeciwgorączkowe i wykrztuśne. Wiele osób sięga po niego gdy jest narażonych na silny stres, gdyż ma właściwości uspokajające i odprężające.

czytaj dalej
Article image

PSYCHODIETETYKA

Nie tylko dietoterapia − psychologiczne aspekty celiakii

Psycholog, psychodietetyk Małgorzata Jolanta Kaczyńska

O celiakii często stereotypowo myśli się w kategoriach choroby, której objawy koncentrują się wokół układu pokarmowego. Obraz kliniczny choroby jest jednak znacznie bardziej złożony i obejmuje wiele układów organizmu chorego, także sferę psychiczną. Szacuje się, że ok. 15−20% osób chorujących na celiakię przejawia objawy zaburzeń psychicznych, z czego większość stanowią zaburzenia depresyjne.

czytaj dalej
Article image

PSYCHODIETETYKA

Bulimia jako wyzwanie terapeutyczne dietetyka

Psycholog Magdalena Jarzębowska

Bulima nervosa dotyczy zazwyczaj dziewcząt i kobiet (źródła podają, że jest to ok. 2% populacji), które najczęściej wcześniej stosowały diety odchudzające. Nadmierne skupianie się na kontroli masy ciała oraz stosowanie się do restrykcyjnych (także subiektywnie) reguł prowadzi do wyczerpania sił zarówno na poziomie fizjologicznym, jak i psychologicznym.

 

czytaj dalej
Article image

DIETETYKA SPORTOWA

Kofeina i możliwości jej stosowania u sportowców. Jak wpływa na poprawę zdolności wysiłkowych w zależności od posiadanego polimorfizmu genów?

Dietetyk sportowy Bartłomiej Pomorski

Istnieje wiele badań potwierdzających skuteczność stosowania kofeiny w kontekście poprawy zdolności wysiłkowych. Jednak znaczna część protokołów badawczych wykorzystuje w celu ilościowego oznaczenia efektu tzw. badanie do wyczerpania (ang. time to exhaustion, TTE), podczas którego uczestnicy wykonują czynność (najczęściej bieg na bieżni lub jazda na cykloergometrze), aż do momentu, w którym nie są w stanie kontynuować zadania z określoną intensywnością.

czytaj dalej
Article image

DIETETYKA SPORTOWA

Płukanie jamy ustnej roztworami węglowodanowymi − zastosowanie u sportowców, praktyczne wskazówki

Dietetyk sportowy Bartłomiej Pomorski

Tradycyjnie węglowodany (CHO) postrzegane są jako główny substrat energetyczny wykorzystywany w trakcie ćwiczeń wykonywanych z dużą intensywnością. Podczas długotrwałego wysiłku fizycznego egzogenna podaż CHO może pomagać w utrzymaniu odpowiedniego stężenia glukozy we krwi, zapobiegając tym samym wystąpieniu hipoglikemii.

czytaj dalej
Article image

DIETETYKA DZIECIĘCA

Analiza przypadku dziecka z hipercholesterolemią

Dietetyk Kamilla Strączek

Hipercholesterolemię, czyli zwiększone stężenie cholesterolu całkowitego we krwi (wg Europejskiego Towarzystwa Kardiologicznego) rozpoznaje się, gdy wynosi ono > 190 mg/dl, a stężenie cholesterolu LDL > 115 mg/dl. Cholesterol jest lipidem występującym we krwi w tzw. lipoproteinach, będących związkami lipidowo-białkowymi.

czytaj dalej
Article image

DIETETYKA DZIECIĘCA

Znaczenie diety w wysiękowym zapaleniu ucha u dzieci

Dietetyk kliniczny Klaudia Wiśniewska

Wysiękowe zapalenie ucha (OMS − otitis media with effusion) charakteryzuje się obecnością nieropnego płynu w jamie bębenkowej przy prawidłowo zachowanej ciągłości błony bębenkowej, bez towarzyszących ogólnych objawów zapalenia. Płyn najczęściej ma charakter surowiczy, śluzowy lub surowiczo-śluzowy. Obecność wysięku za błoną bębenkową przez okres dłuższy niż 3 miesiące świadczy o przewlekłym procesie i może prowadzić do trwałego ubytku słuchu i w konsekwencji do opóźnienia rozwoju mowy u dziecka.

czytaj dalej
Article image

NUTRIGENETYKA

Mutacje genów leptyny, receptora leptyny oraz melanokortyny a występowanie otyłości

Specjalista w zakresie żywienia człowieka i dietetyk dr inż. Katarzyna Okręglicka, Dietetyk kliniczny Klaudia Wiśniewska

Otyłość jest przewlekłą chorobą metaboliczną o wieloczynnikowej etiologii. Światowa Organizacja Zdrowia za główne przyczyny otyłości uznaje zmianę stylu życia wynikającą z rozpowszechnienia siedzącego trybu życia i ograniczenia aktywności fizycznej oraz zwiększenie spożycia wysokoenergetycznych i wysokotłuszczowych posiłków obfitujących dodatkowo w cukry proste. Istnieją również silne dowody na udział czynników genetycznych w rozwoju otyłości oraz ich wzajemnej interakcji z czynnikami środowiskowymi.

czytaj dalej
Article image

Z GABINETU DIETETYKA

Dieta bezglutenowa - moda czy konieczność

Grażyna Konińska

Ostatnio coraz więcej osób wybiera dietę bezglutenową, choć nie ma ku temu medycznych wskazań. Jedni wierzą, że dzięki diecie pozbawionej glutenu uzyskają niższą masę ciała, poprawi się ich uroda i samopoczucie, inni wierzą, że znikną bóle brzucha, wzdęcia, biegunki i kłopoty ze snem, jeszcze inni mają nadzieję, że uda im się opanować chorobę autoimmunologiczną. Czy to wszystko jest możliwe do osiągnięcia dzięki wyeliminowaniu jednego składnika pokarmowego? Czy samowolne eksperymentowanie z dietą bezglutenową, bez odpowiedniej diagnostyki, jest słuszne?

czytaj dalej
Article image

Z GABINETU DIETETYKA

Współwystępowanie celiakii i choroby Hashimoto

Endokrynolog dr n. med. Piotr Miśkiewicz

Celiakia (synonim: glutenozależna choroba trzewna) − to choroba zapalna jelita cienkiego o podłożu immunologicznym, spowodowana trwałą nietolerancją glutenu zawartego w zbożach (m.in. w pszenicy, życie i jęczmieniu). Występuje u osób z predyspozycją genetyczną. Celiakia jest uważana obecnie za jedną z najczęściej występujących na świecie chorób uwarunkowanych genetycznie. Częstość występowania potwierdzonej celiakii u osób dorosłych wynosi do 1,0%.

czytaj dalej
Article image

Z GABINETU DIETETYKA

Dieta FODMAP i zastosowanie w IBS

Dietetyk kliniczny Monika Dudek-Palaczyk

Zespół jelita nadwrażliwego (ang. IBS – irritable bowel syndrome) − to przewlekła choroba jelit objawiająca się dyskomfortem i/lub bólem brzucha (najczęściej umiejscowionym w podbrzuszu i jego lewym dolnym kwadrancie) związanym z defekacją, zmianą rytmu wypróżnień. Co ciekawe, nasila się po posiłku, natomiast ulega złagodzeniu dopiero po wypróżnieniu. Dodatkowo mogą pojawić się wzdęcia brzucha, nudności, wymioty, zgaga.

Nierzadko obserwuje się dolegliwości ze strony układu moczowo-płciowego, do których zaliczyć można m.in. częstomocz czy bolesne współżycie seksualne.

czytaj dalej
Article image

Z GABINETU DIETETYKA

Właściwości zdrowotne przypraw świątecznych

Dietetyk kliniczny Monika Dudek-Palaczyk

Okres zimowy, a przede wszystkim świąteczny, kojarzy się niezmiennie z zapachem i smakiem przypraw, które w tym czasie dodawane są zarówno do potraw jak i napojów. Ich właściwości smakowe i wybitny aromat, to nie jedyne "zalety" cynamonu, anyżu czy imbiru. Wiele z nich ma właściwości zdrowotne, o czym warto informować lub przypominać naszym pacjentom.

 

czytaj dalej
Article image

RZADKIE SCHORZENIA METABOLICZNE

Pacjent z chorobą syropu klonowego

dr n. med. i n. o zdr. Ewa Ehmke vel Emczyńska – Seliga

Choroba syropu klonowego to rzadka wrodzona choroba metaboliczna. Jej nazwa wywodzi się od angielskiej nazwy Maple Syrup Urine Disease (MSUD). Wzięła się stąd, że objawem, który spotyka się u nieleczonych pacjentów, jest specyficzny zapach moczu przypominający syrop klonowy (w Polsce czasami mówi się o zapachu maggi). MSUD jest dziedziczony autosomalnie recesywnie. Jeśli rodzice są nosicielami wadliwego genu, to ryzyko urodzenia chorego dziecka wynosi 25% dla każdej ciąży.

czytaj dalej
Article image

IMMUNOŻYWIENIE

Reakcje krzyżowe w celiakii. Dlaczego po 6 miesiącach stosowania diety bezglutenowej tylko 8% pacjentów wykazuje całkowitą regenerację kosmków jelitowych?

Specjalista medycyny żywienia, dietetyk Małgorzata Desmond

Celiakia (zwana również chorobą trzewną) − to zespół złego wchłaniania spowodowany spożyciem zbóż zawierających gluten (pszenica, żyto, jęczmień, orkisz), które u osób z predyspozycją genetyczną może skutkować stanem zapalnym jelita cienkiego, zanikiem kosmków jelitowych i wynikającym z tego nieprawidłowym wchłanianiem składników odżywczych, niedożywieniem oraz autoimmunologicznymi reakcjami w stosunku do wielu organów i tkanek. Choruje na nią około 1% społeczeństwa, a  zachorowalność cały czas wzrasta.

czytaj dalej
Article image

AKTYWNOŚĆ W DIECIE

Współpraca dietetyka i fizjoterapeuty

Dietetyk kliniczny Klaudia Wiśniewska, Fizjoterapeuta Zygmunt Bartosiewicz, Sylwia Leszczyńska

Od pewnego czasu coraz bardziej popularny jest trend prowadzenia pacjenta przez cały zespół terapeutyczny. W skład takiego zespołu najczęściej wchodzą: lekarz, psycholog, dietetyk, fizjoterapeuta, pielęgniarka i − w zależności od potrzeby − specjaliści z innych dziedzin. W artykule postaramy się odpowiedzieć na pytania: jaka jest rola fizjoterapeuty, czy warto rozwijać współpracę na linii dietetyk − fizjoterapeuta oraz kiedy należy skierować pacjenta do specjalisty fizjoterapii i jakie korzyści dla pacjenta mogą wynikać z tej współpracy.

czytaj dalej
Article image

NOWOŚCI W ŻYWNOŚCI

Przegląd produktów bezglutenowych

Dietetyk kliniczny Adrianna Frelich

Gluten − to frakcja białek zbóż, która ze względu na dużą zawartość proliny i kwasu glutaminowego zaliczana jest do grupy prolamin. Gluten zawarty jest w zbożach: pszenicy − gliadyna, życie − sekalina, jęczmieniu − ordeina oraz owsie − awenina. Jest to główny alergen występujący w produktach i przetworach zbożowych. Żadne procesy technologiczne nie są w stanie zmniejszyć toksyczności prolamin, ponieważ nie zmieniają struktury pierwszorzędowej łańcucha aminokwasów.

czytaj dalej
Article image

MENU

Kompot z owoców suszonych mieszanych

Dietetyk kliniczny Monika Dudek-Palaczyk

Na świątecznym stole, wśród wielu wigilijnych dań, w większości polskich domów, z pewnością znajdzie się także miejsce dla kompotu z suszu. Ten tradycyjny, napój bezalkoholowy wywodzi się z obszaru Beskidu niskiego i w pierwotnej postaci do jego przygotowania wykorzystywano wyłącznie suszone śliwki, jabłka i gruszki.
Z upływem czasu skład został powiększony m.in. o suszone morele, figi czy banany. Niektórzy doprawiają go miodem, cytryną, goździkami, cynamonem, imbirem i gałką muszkatołową.

czytaj dalej
Article image

MENU

Menu bezglutenowe

Dietetyk kliniczny Adrianna Frelich, Samar Khanafer-Gniadek

Menu zostało przygotowane pod okiem dietetyka, który wskazuje o jakie produkty należy wzbogacić dietę, aby uzupełnić niedobory żelaza czy witaminy C. Uwzględniono w nim pięć posiłków - na cały dzień.

czytaj dalej
Article image

SUPERFOODS

Nasiona Chia pod lupą

Dietetyk kliniczny Klaudia Wiśniewska

Nasiona chia − to nasiona szałwii hiszpańskiej (Salvia hispanica L.), gatunku rośliny z rodziny jasnotowatych (Labiatae), która pochodzi z Gwatemali oraz z centralnej i południowej części Meksyku. Rośliny te dorastają do około 1 m wysokości, a ich kwiaty wykształcają owoce zawierające dużą ilość owalnych nasion o rozmiarze od ok. 1,5 do 2,5 mm w kolorze białym, szarym, brązowym lub czarnym, zwanych nasionami chia, które słyną ze swych wyjątkowych wartości odżywczych i właściwości zdrowotnych.

czytaj dalej