menu close arrow_back_ios arrow_back_ios person_add login

Spermidyna – poliamina o potencjale przeciwstarzeniowym

dr n. med. Aneta Kościołek

SUPERFOODS

01-02-2026

63/2025

Spermidyna to naturalna poliamina, która poprzez aktywację autofagii może spowalniać procesy starzenia i wspierać długowieczność. Badania na zwierzętach i ludziach wskazują na jej działanie przeciwzapalne, neuroprotekcyjne i kardioprotekcyjne oraz związek z niższą śmiertelnością. Coraz więcej danych sugeruje, że spermidyna może być kluczowym elementem strategii „zdrowego starzenia się”.

Spermidyna jest to substancja endogenna powszechnie występująca w komórkach eukariotycznych. Spermidyna jest bioaktywną poliaminą, która należy do specyficznej grupy substancji regulujących wzrost, rozwój i metabolizm komórkowy. Wchodząc w interakcje z DNA, RNA, fosfolipidami wykazują zdolność stymulacji biosyntezy białek. Ich wpływ obejmuje regulację wzrostu, proliferacji oraz procesów różnicowania komórkowego. Poliaminy występują praktycznie we wszystkich organizmach żywych, jednakże ich poziom uzależniony jest od gatunku, rodzaju tkanki, a zwłaszcza wieku komórek. W organizmie człowieka najwyższe stężenie poliamin wykryto w trzustce. Duże ilości poliamin (sperminy i spermidyny) stwierdza się również w nerkach, śledzionie, wątrobie, płucach, a także w spermie (stąd nazwa). Jednocześnie spermidyna i jej analogi są także obecne w dużych ilościach w mózgu, stąd spermidyna nazywana była neurydyną. Jednakże spermidyna nie jest rozmieszczona równomiernie w całym układzie nerwowym, a jej duża koncentracja znajduje się w substancji białej mózgu

Spermidyna wykazuje działanie przeciwzapalne i przeciwdziała procesom starzenia. Istotnym mechanizmem działania spermidyny jest indukcja i aktywacja autofagii, której redukcja jest uważana za jeden z najważniejszych czynników przyspieszających proces starzenia. Jak wykazano w kilku badaniach na zwierzętach, długość życia organizmów modelowych, od drożdży po muszki owocowe, a następnie myszy i szczury, można wydłużyć poprzez aktywację autofagii. Proces ten można wywołać na dwa sposoby – albo poprzez ścisłe ograniczenie kalorii (głodówka) albo poprzez mimetyki ograniczenia kalorii lub mimetyki postu, które zawierają spermidynę. W badaniach na organizmach modelowych, takich jak drożdże, nicienie (Caenorhabditis elegans), muszki owocowe (Drosophila melanogaster) i myszy wykazano, że suplementacja spermidyną prowadzi do znacznego wydłużenia ich życia. Przypisano to właściwościom kardioprotekcyjnym i neuroprotekcyjnym oraz opóźnieniu immunosenescencji (postępujący, naturalny proces starzenia się układu odpornościowego). W badaniach na ludziach wykazano korelację między poziomem spermidyny w surowicy a długością życia u ludzi. Poziom spermidyny, który zazwyczaj maleje wraz z wiekiem, jest istotnie wyższy w najstarszej grupie wiekowej, w tym u stulatków.

Spermidyna to naturalna poliamina, która poprzez aktywację autofagii może spowalniać procesy starzenia i wspierać długowieczność. Badania na zwierzętach i ludziach wskazują na jej działanie przeciwzapalne, neuroprotekcyjne i kardioprotekcyjne oraz związek z niższą śmiertelnością. Coraz więcej danych sugeruje, że spermidyna może być kluczowym elementem strategii „zdrowego starzenia się”.

Chcesz przeczytać więcej?

Pełna treść artykułu, wraz z załącznikami do pobrania, dostępna jest dla prenumeratorów czasopisma, po zalogowaniu się.


O autorze

dr n. med. Aneta Kościołek

CZYTAM ARTYKUŁY

Redaktor merytoryczna magazynu Współczesna Dietetyka. Dietetyk, biotechnolog. Wykładowca w Śląskiej Wyższej Szkole Medycznej w Katowicach. Szczególne zainteresowania naukowe: polifenole, żywienie kobiet w ciąży oraz wpływ żywienia na układ sercowo-naczyniowy. Członek zarządu Polskiego Towarzystwa Dietetyki. Autorka publikacji naukowych oraz promotor kilkudziesięciu prac dyplomowych.


Czytaj więcej