Otyłość zaburza równowagę hormonalną u kobiet, prowadząc do nieregularnych cykli miesiączkowych i problemów z płodnością. Nadmiar tkanki tłuszczowej, zwłaszcza brzusznej, wpływa na funkcjonowanie osi podwzgórze–przysadka– jajniki. Wczesne rozpoznanie i kontrola otyłości są kluczowe dla ochrony zdrowia hormonalnego i rozrodczego.
Wypadanie włosów jest objawem o zróżnicowanej etiologii i może towarzyszyć zaburzeniom hormonalnym, chorobom autoimmunologicznym, przewlekłym stanom zapalnym, infekcjom oraz niedoborom żywieniowym. Choć fizjologiczna utrata włosów stanowi element naturalnego cyklu ich wzrostu, jej nadmierne nasilenie bywa postrzegane jako objaw nieprawidłowości zdrowotnych i wiąże się z istotnym obciążeniem psychospołecznym. Pogorszenie kondycji włosów może negatywnie wpływać na samoocenę, obraz własnego ciała oraz jakość życia, zwiększając poziom stresu i dyskomfortu psychicznego.
CYKL WZROSTU WŁOSA – PODSTAWY BIOLOGICZNE ISTOTNE W PRAKTYCE KLINICZNEJ
Wzrost włosa jest procesem cyklicznym zachodzącym w obrębie mieszka włosowego, który należy do struktur o wysokiej aktywności metabolicznej.
- Anagen to faza aktywnego wzrostu włosa, trwająca na skórze głowy zwykle kilka lat i obejmująca większość mieszków włosowych.
- Katagen stanowi krótką fazę przejściową, w której dochodzi do zahamowania proliferacji komórek.
- Telogen jest fazą spoczynku, po której włos zostaje fizjologicznie usunięty z mieszka w trakcie egzogenu.
W warunkach prawidłowych poszczególne mieszki włosowe przechodzą przez cykl asynchronicznie, co zapewnia stałą wymianę włosów bez zauważalnej utraty ich gęstości. Zaburzenia homeostazy organizmu mogą prowadzić do skrócenia fazy anagenu i przesunięcia większej liczby mieszków do fazy telogenu. Klinicznie manifestuje się to nasilonym, rozlanym wypadaniem włosów, często pojawiającym się z opóźnieniem kilku tygodni lub miesięcy względem czynnika wyzwalającego1.
TYPY WYPADANIA WŁOSÓW – ZNACZENIE DLA PRAKTYKI DIETETYKA KLINICZNEGO
Telogenowe wypadanie włosów
Telogenowe wypadanie włosów (telogen effluvium) charakteryzuje się rozlanym nasileniem utraty włosów, zwykle pojawiającym się 2–3 miesiące po zadziałaniu czynnika stresowego. Mechanizmem jest synchroniczne przejście zwiększonej liczby mieszków z fazy anagenu do telogenu. Do najczęstszych przyczyn należą stres, choroba, poród, szybka redukcja masy ciała, restrykcyjne diety oraz niedobory energii i białka. Przebieg jest zazwyczaj odwracalny po usunięciu czynnika sprawczego2.
Wypadanie włosów ma wieloczynnikową etiologię, obejmującą m.in. zaburzenia hormonalne i niedobory żywieniowe. Nadmierna utrata włosów wpływa na wygląd i samopoczucie. Dietetyk może wspierać terapię poprzez optymalizację podaży energii, białka i mikroskładników.
