Elementy stylu życia, w tym sposób żywienia, wywierają istotny wpływ na zdrowie psychiczne oraz funkcjonowanie poznawcze. Coraz więcej dowodów wskazuje, że zależności te są kształtowane przez mechanizmy regulujące metabolizm energetyczny i plastyczność synaptyczną, wśród których szczególne znaczenie ma czynnik neurotroficzny pochodzenia mózgowego (BDNF). 

Niedobór witaminy B₁ po operacjach bariatrycznych to poważne powikłanie wynikające z ograniczonego spożycia, zaburzonego wchłaniania oraz zwiększonego zapotrzebowania metabolicznego. Może on prowadzić do ciężkich zaburzeń neurologicznych, takich jak encefalopatia Wernickego czy zespół Wernickego-Korsakowa, wymagających pilnej interwencji. Kluczowe znaczenie ma wczesna profilaktyka, odpowiednia suplementacja oraz regularne monitorowanie stanu odżywienia, które pozwalają skutecznie zapobiegać groźnym konsekwencjom niedoboru.

Kamica nerkowa to choroba o wysokim ryzyku nawrotów, w której współczesne podejście terapeutyczne przesuwa akcent z leczenia zabiegowego na spersonalizowaną profilaktykę żywieniową. Najnowsze wytyczne podkreślają kluczową rolę diety w modulowaniu składu moczu, stresu oksydacyjnego oraz procesów krystalizacji. Odpowiednio dobrana interwencja dietetyczna, oparta na diagnostyce metabolicznej, staje się dziś fundamentem skutecznej prewencji wtórnej i długoterminowej ochrony funkcji nerek.

Reumatoidalne zapalenie stawów to nie tylko wyzwanie terapeutyczne, lecz także obszar, w którym styl życia – zwłaszcza dieta – może realnie wspierać proces leczenia. Coraz więcej dowodów naukowych wskazuje, że odpowiednio zaplanowane diety roślinne, wsparte celowaną suplementacją, mogą łagodzić stan zapalny i poprawiać jakość życia pacjentów.

Nietrzymanie stolca to problem o złożonej etiologii, który może wynikać zarówno z uszkodzeń anatomicznych i neurologicznych, jak i z zaburzeń czynnościowych jelit. Coraz większą rolę w jego leczeniu przypisuje się metodom zachowawczym, w tym odpowiedniej dietoterapii, modyfikacji podaży błonnika pokarmowego oraz zmianie stylu życia. Właściwy dobór składników diety – zwłaszcza błonnika rozpuszczalnego, produktów o niskiej zawartości FODMAP oraz wybranych owoców – może istotnie zmniejszać nasilenie objawów i poprawiać komfort życia pacjentów.

Trauma rozwojowa (ACEs) istotnie wpływa na wzorce żywieniowe w dorosłości, kształtując sposób regulacji emocji i apetytu. W psychodietetyce oznacza to konieczność wyjścia poza klasyczne zalecenia i uwzględnienia mechanizmów stresu oraz doświadczeń pacjenta. Podejście trauma-informed pozwala lepiej dopasować interwencję i zwiększyć jej skuteczność.

Celiakia to choroba autoimmunologiczna wywołana nieprawidłową reakcją organizmu na gluten, mogąca ujawnić się w każdym wieku. Objawia się zarówno klasycznymi dolegliwościami jelitowymi, jak i powikłaniami pozajelitowymi, w tym niedoborami mikroelementów, osteoporozą czy zaburzeniami neurologicznymi. Wczesne rozpoznanie i ścisłe stosowanie diety bezglutenowej są kluczowe dla ograniczenia długofalowych konsekwencji zdrowotnych i wyrównania niedoborów żywieniowych.

Nieswoiste choroby zapalne jelit (IBD), takie jak choroba Leśniowskiego-Crohna i wrzodziejące zapalenie jelita grubego, to przewlekłe schorzenia o złożonej etiologii, w których kluczową rolę odgrywa zaburzona odpowiedź immunologiczna i mikrobiota jelitowa. Coraz większe znaczenie w terapii przypisuje się nie tylko farmakoterapii, ale także żywieniu i celowanej suplementacji wspierającej remisję oraz ograniczającej stan zapalny

Selen jest mikroelementem niezbędnym do prawidłowego funkcjonowania organizmu. Wchodzi w skład licznych selenoprotein pełniących istotną rolę w ochronie antyoksydacyjnej, regulacji metabolizmu hormonów tarczycy oraz modulowaniu odpowiedzi immunologicznej1. W ostatnich latach coraz więcej badań wskazuje, że pierwiastek ten może również wpływać na gospodarkę węglowodanową. Wyniki badań sugerują jednak, że zależność między podażą selenu a metabolizmem glukozy nie jest jednoznaczna. Odpowiednie spożycie może wspierać mechanizmy ochronne komórek β trzustki, natomiast nadmierna podaż może sprzyjać rozwojowi insulinooporności. Celem artykułu jest przegląd aktualnych badań dotyczących wpływu selenu na metabolizm glukozy oraz ocena zasadności suplementacji tego pierwiastka w kontekście profilaktyki zaburzeń metabolicznych2,3.

Filiżanka kawy czy herbaty to nie tylko rytuał i źródło energii, ale także potencjalne wsparcie dla zdrowia mózgu. Coraz więcej badań wskazuje, że zawarte w tych napojach związki bioaktywne – od kofeiny po polifenole i L-teaninę – mogą sprzyjać lepszym funkcjom poznawczym oraz zmniejszać ryzyko rozwoju demencji. W kontekście starzejącego się społeczeństwa nawet tak proste elementy stylu życia jak wybór napoju mogą mieć znaczenie dla utrzymania sprawności umysłowej na długie lata.

Hericium erinaceus to wyjątkowy grzyb leczniczy, który łączy walory kulinarne z obiecującym potencjałem neuroprotekcyjnym i neurotroficznym, potwierdzanym w licznych badaniach przedklinicznych. Zawarte w nim związki bioaktywne – w tym erinacyny, hericenony i β-glukany – mogą wpływać na funkcje mózgu, układ odpornościowy oraz procesy metaboliczne. Mimo rosnącej popularności i szerokiego zastosowania w suplementach, jego skuteczność kliniczna oraz optymalne dawkowanie nadal wymagają dalszych, dobrze zaprojektowanych badań.

Czarny ryż, niegdyś zarezerwowany wyłącznie dla cesarzy, dziś zyskuje miano wschodzącej żywności funkcjonalnej o wyjątkowym potencjale prozdrowotnym. Bogaty w antyoksydanty, błonnik oraz liczne związki bioaktywne, może wspierać profilaktykę chorób sercowo-naczyniowych, metabolicznych i nowotworowych. Coraz więcej badań wskazuje, że jego regularne spożycie może korzystnie wpływać na metabolizm, odporność i ogólną kondycję organizmu.

Przewlekła hiperglikemia – charakterystyczna dla cukrzycy, wpływa nie tylko na metabolizm węglowodanów, lecz także przyspiesza procesy starzenia organizmu. Długotrwale podwyższony poziom glukozy we krwi sprzyja tworzeniu się zaawansowanych produktów glikacji (AGEs), nasila stres oksydacyjny i przewlekły stan zapalny, co prowadzi do uszkodzenia komórek, zaburzeń naprawy DNA oraz skracania telomerów. 

Niedobór cynku jest częstym, lecz często niedostrzeganym problemem u pacjentów onkologicznych, wynikającym z choroby, jej leczenia oraz zaburzeń odżywienia. Pierwiastek ten odgrywa kluczową rolę w odporności, naprawie DNA i regulacji procesów komórkowych, dlatego jego deficyt może pogarszać przebieg choroby i tolerancję terapii. Coraz więcej badań wskazuje, że monitorowanie i odpowiednie korygowanie poziomu cynku może mieć istotne znaczenie dla jakości życia i rokowania chorych.

Kryteria Rzymskie V to najnowsza aktualizacja jednego z najważniejszych narzędzi diagnostycznych w gastroenterologii, wprowadzająca istotne zmiany w rozpoznawaniu zaburzeń jelitowomózgowych. Nowa klasyfikacja porządkuje jednostki chorobowe, modyfikuje definicje – szczególnie zespołu jelita nadwrażliwego – oraz odchodzi od części dotychczasowej terminologii. Zmiany te mają na celu lepsze dopasowanie diagnostyki do realnych objawów pacjentów i aktualnej wiedzy klinicznej.

Otyłość i niedobór testosteronu tworzą złożony, wzajemnie napędzający się mechanizm, który coraz częściej stanowi wyzwanie kliniczne współczesnej medycyny. Rosnąca skala otyłości na świecie uwidacznia, jak istotne są jej konsekwencje hormonalne, wpływające nie tylko na zdrowie metaboliczne, ale również na funkcje rozrodcze mężczyzn. Zrozumienie tej dwukierunkowej zależności jest kluczowe dla skutecznej profilaktyki i terapii, opartej na kompleksowym podejściu do pacjenta.

Olej rzepakowy od lat zajmuje istotne miejsce w europejskiej diecie, jednak wokół jego wpływu na zdrowie wciąż krąży wiele sprzecznych opinii. Czy rzeczywiście sprzyja stanom zapalnym? Czy nadaje się do smażenia i czy jest wolny od szkodliwych substancji?