W obecnym, starzejącym się społeczeństwie szczególną wartość przypisuje się nie tylko długości życia (tzw. lifespan), lecz przede wszystkim jego jakości, a dokładniej — okresowi życia spędzonemu w dobrym zdrowiu (tzw. healthspan). Jedno, jak i drugie jest związane z odpowiednią sprawnością fizyczną, ale też niezaburzoną pracą układu nerwowego. Szeroko pojęta neuroplastyczność warunkuje prawidłowe procesy zapamiętywania, uczenia się i ogólnie bezproblemowe funkcjonowanie w społeczeństwie. Choroby neurodegeneracyjne stanowią coraz częstszą przyczynę śmierci w krajach rozwiniętych. Według danych WHO (2021 r.) otępienie i choroba Alzheimera były na 4. miejscu. Istnieją działania związane ze stylem życia, które mogą nie tylko wspierać funkcje naszego umysłu, ale również zapobiegać rozwojowi poważnych schorzeń. Do takich czynności należy nawet tak trywialne zachowanie, jak spożywanie napojów, i to tych najczęściej konsumowanych na świecie, czyli kawy i herbaty.
OD ZABURZEŃ FUNKCJI POZNAWCZYCH DO OTĘPIENIA…
Zachowanie sprawnego umysłu to cel każdego człowieka, a w szczególności osób w wieku starszym, ponieważ to właśnie u seniorów zaburzenia funkcji poznawczych stanowią jedno z najistotniejszych wyzwań zdrowotnych i nawet są zaliczane do tzw. wielkich problemów geriatrycznych1. Zaburzenia funkcji poznawczych początkowo przyjmują postać łagodną (ang. mild cognitive impairment) związaną głównie z upośledzeniem pamięci, które następnie mogą istotnie się nasilać, przyjmując postać pełnoobjawowego otępienia (rycina 1)1.
Przyjmuje się, że obecnie na całym świecie żyje ponad 50 mln chorych na otępienie, a szacunki pokazują, że do 2050 roku, liczba ta może się nawet potroić2. Najczęstszą przyczyną otępienia jest choroba Alzheimera. Z uwagi na ograniczone możliwości jej efektywnego leczenia, szczególną uwagę przywiązuje się do szeroko rozumianej profilaktyki3.
Filiżanka kawy czy herbaty to nie tylko rytuał i źródło energii, ale także potencjalne wsparcie dla zdrowia mózgu. Coraz więcej badań wskazuje, że zawarte w tych napojach związki bioaktywne – od kofeiny po polifenole i L-teaninę – mogą sprzyjać lepszym funkcjom poznawczym oraz zmniejszać ryzyko rozwoju demencji. W kontekście starzejącego się społeczeństwa nawet tak proste elementy stylu życia jak wybór napoju mogą mieć znaczenie dla utrzymania sprawności umysłowej na długie lata.
prof. dr hab. Bożena Muszyńska
Hericium erinaceus to wyjątkowy grzyb leczniczy, który łączy walory kulinarne z obiecującym potencjałem neuroprotekcyjnym i neurotroficznym, potwierdzanym w licznych badaniach przedklinicznych. Zawarte w nim związki bioaktywne – w tym erinacyny, hericenony i β-glukany – mogą wpływać na funkcje mózgu, układ odpornościowy oraz procesy metaboliczne. Mimo rosnącej popularności i szerokiego zastosowania w suplementach, jego skuteczność kliniczna oraz optymalne dawkowanie nadal wymagają dalszych, dobrze zaprojektowanych badań.
czytaj dalej
dr n. med. i n. o zdr. Paulina Górska
Czarny ryż, niegdyś zarezerwowany wyłącznie dla cesarzy, dziś zyskuje miano wschodzącej żywności funkcjonalnej o wyjątkowym potencjale prozdrowotnym. Bogaty w antyoksydanty, błonnik oraz liczne związki bioaktywne, może wspierać profilaktykę chorób sercowo-naczyniowych, metabolicznych i nowotworowych. Coraz więcej badań wskazuje, że jego regularne spożycie może korzystnie wpływać na metabolizm, odporność i ogólną kondycję organizmu.
czytaj dalej
mgr Kamil Suwała
Kryteria Rzymskie V to najnowsza aktualizacja jednego z najważniejszych narzędzi diagnostycznych w gastroenterologii, wprowadzająca istotne zmiany w rozpoznawaniu zaburzeń jelitowomózgowych. Nowa klasyfikacja porządkuje jednostki chorobowe, modyfikuje definicje – szczególnie zespołu jelita nadwrażliwego – oraz odchodzi od części dotychczasowej terminologii. Zmiany te mają na celu lepsze dopasowanie diagnostyki do realnych objawów pacjentów i aktualnej wiedzy klinicznej.
czytaj dalej
