menu close arrow_back_ios arrow_back_ios person_add login

Czarny ryż – wschodząca żywność funkcjonalna

dr n. med. i n. o zdr. Paulina Górska

SUPERFOODS

07-04-2026

64/2026

Czarny ryż, niegdyś zarezerwowany wyłącznie dla cesarzy, dziś zyskuje miano wschodzącej żywności funkcjonalnej o wyjątkowym potencjale prozdrowotnym. Bogaty w antyoksydanty, błonnik oraz liczne związki bioaktywne, może wspierać profilaktykę chorób sercowo-naczyniowych, metabolicznych i nowotworowych. Coraz więcej badań wskazuje, że jego regularne spożycie może korzystnie wpływać na metabolizm, odporność i ogólną kondycję organizmu.

Ryż (Oryza sp.), jest gatunkiem jednorocznej rośliny zbożowej z rodziny wiechlinowatych (Poaceae) i ze względu na zmienność morfologiczną wyróżnia się dwa główne gatunki, Oryza glaberrima oraz Oryza sativa reprezentowany głównie przez podgatunki: (Oryza sativa japonica) oraz (Oryza sativa indica). Ryż stanowi elementarny składnik diety dla niemalże połowy ludzkości i spożywany jest najczęściej w formie oczyszczonych z zewnętrznych niejadalnych warstw polerowanych ziaren, występując pod nazwą ryżu białego

Jego zaletą jest delikatny smak, łatwość przygotowania i fakt, że może być spożywany w różnych rodzajach diet (w tym bezglutenowej, łatwostrawnej). Jednak warto zwrócić uwagę, że nie jest to jedyna odmiana ryżu – są też takie, które, choć rzadziej pojawiają się na polskich stołach, mają wyższą wartość odżywczą niż ryż biały. Mowa tu o czarnym ryżu, który spożywa się jako dodatek do różnych dań lub dodaje w formie łusek, otrębów czy oleju do różnych produktów. Czy jest to produkt, który można nazwać „wschodzącą żywnością funkcjonalną”? Jaki wpływ mają zawarte w nim składniki na organizm człowieka i czy mogą znaleźć zastosowanie w profilaktyce i wspomaganiu leczenia niektórych chorób?

 

CZYM JEST ŻYWNOŚĆ FUNKCJONALNA?

Termin „żywność funkcjonalna” pojawił się po raz pierwszy w Japonii w 1991 roku w ramach programu Foods for Specified Health Uses (FOSHU). Zastosowano go w odniesieniu do żywności, której składniki mogą korzystnie wpływać na zdrowie człowieka i przynosić określone efekty zdrowotne (potwierdzone badaniami naukowymi).

Zarówno w prawodawstwie unijnym, jak i polskim brakuje odrębnej definicji żywności funkcjonalnej. Jest ona traktowana jako konwencjonalna żywność o udowodnionym korzystnym wpływie na zdrowie. Zgodnie z wytycznymi Unii Europejskiej, można używać przymiotnika „funkcjonalna” do żywności wtedy, gdy ma ona korzystne oddziaływanie na organizm, może zapewnić dobre samopoczucie i stan zdrowia i/lub zmniejszenie ryzyka rozwijania się niektórych chorób.

Czarny ryż, niegdyś zarezerwowany wyłącznie dla cesarzy, dziś zyskuje miano wschodzącej żywności funkcjonalnej o wyjątkowym potencjale prozdrowotnym. Bogaty w antyoksydanty, błonnik oraz liczne związki bioaktywne, może wspierać profilaktykę chorób sercowo-naczyniowych, metabolicznych i nowotworowych. Coraz więcej badań wskazuje, że jego regularne spożycie może korzystnie wpływać na metabolizm, odporność i ogólną kondycję organizmu.

Chcesz przeczytać więcej?

Pełna treść artykułu, wraz z załącznikami do pobrania, dostępna jest dla prenumeratorów czasopisma, po zalogowaniu się.


O autorze

dr n. med. i n. o zdr. Paulina Górska

CZYTAM ARTYKUŁY

Doktor nauk medycznych i nauk o zdrowiu, dietetyczka kliniczna, absolwentka Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego (studia I stopnia), Uniwersytetu Medycznego w Poznaniu (studia II stopnia) i Szkoły Doktorskiej Uniwersytetu Medycznego w Poznaniu. Z myślą o potrzebach i pragnieniach kobiet założyła poradnię dietetyczną Kobieca Strona Dietetyki. Od 8 lat pokazuje kobietom chorującym na endometriozę, inne choroby kobiece i niepłodność, jak powinna wyglądać dieta wspomagająca leczenie choroby oraz płodność. Wspiera pacjentki nie tylko w dążeniu do lepszego samopoczucia, ale i upragnionej ciąży. 


Czytaj więcej