Filiżanka kawy czy herbaty to nie tylko rytuał i źródło energii, ale także potencjalne wsparcie dla zdrowia mózgu. Coraz więcej badań wskazuje, że zawarte w tych napojach związki bioaktywne – od kofeiny po polifenole i L-teaninę – mogą sprzyjać lepszym funkcjom poznawczym oraz zmniejszać ryzyko rozwoju demencji. W kontekście starzejącego się społeczeństwa nawet tak proste elementy stylu życia jak wybór napoju mogą mieć znaczenie dla utrzymania sprawności umysłowej na długie lata.
Ryż (Oryza sp.), jest gatunkiem jednorocznej rośliny zbożowej z rodziny wiechlinowatych (Poaceae) i ze względu na zmienność morfologiczną wyróżnia się dwa główne gatunki, Oryza glaberrima oraz Oryza sativa reprezentowany głównie przez podgatunki: (Oryza sativa japonica) oraz (Oryza sativa indica). Ryż stanowi elementarny składnik diety dla niemalże połowy ludzkości i spożywany jest najczęściej w formie oczyszczonych z zewnętrznych niejadalnych warstw polerowanych ziaren, występując pod nazwą ryżu białego
Jego zaletą jest delikatny smak, łatwość przygotowania i fakt, że może być spożywany w różnych rodzajach diet (w tym bezglutenowej, łatwostrawnej). Jednak warto zwrócić uwagę, że nie jest to jedyna odmiana ryżu – są też takie, które, choć rzadziej pojawiają się na polskich stołach, mają wyższą wartość odżywczą niż ryż biały. Mowa tu o czarnym ryżu, który spożywa się jako dodatek do różnych dań lub dodaje w formie łusek, otrębów czy oleju do różnych produktów. Czy jest to produkt, który można nazwać „wschodzącą żywnością funkcjonalną”? Jaki wpływ mają zawarte w nim składniki na organizm człowieka i czy mogą znaleźć zastosowanie w profilaktyce i wspomaganiu leczenia niektórych chorób?
CZYM JEST ŻYWNOŚĆ FUNKCJONALNA?
Termin „żywność funkcjonalna” pojawił się po raz pierwszy w Japonii w 1991 roku w ramach programu Foods for Specified Health Uses (FOSHU). Zastosowano go w odniesieniu do żywności, której składniki mogą korzystnie wpływać na zdrowie człowieka i przynosić określone efekty zdrowotne (potwierdzone badaniami naukowymi).
Zarówno w prawodawstwie unijnym, jak i polskim brakuje odrębnej definicji żywności funkcjonalnej. Jest ona traktowana jako konwencjonalna żywność o udowodnionym korzystnym wpływie na zdrowie. Zgodnie z wytycznymi Unii Europejskiej, można używać przymiotnika „funkcjonalna” do żywności wtedy, gdy ma ona korzystne oddziaływanie na organizm, może zapewnić dobre samopoczucie i stan zdrowia i/lub zmniejszenie ryzyka rozwijania się niektórych chorób.
Czarny ryż, niegdyś zarezerwowany wyłącznie dla cesarzy, dziś zyskuje miano wschodzącej żywności funkcjonalnej o wyjątkowym potencjale prozdrowotnym. Bogaty w antyoksydanty, błonnik oraz liczne związki bioaktywne, może wspierać profilaktykę chorób sercowo-naczyniowych, metabolicznych i nowotworowych. Coraz więcej badań wskazuje, że jego regularne spożycie może korzystnie wpływać na metabolizm, odporność i ogólną kondycję organizmu.
