Otyłość i niedobór testosteronu tworzą złożony, wzajemnie napędzający się mechanizm, który coraz częściej stanowi wyzwanie kliniczne współczesnej medycyny. Rosnąca skala otyłości na świecie uwidacznia, jak istotne są jej konsekwencje hormonalne, wpływające nie tylko na zdrowie metaboliczne, ale również na funkcje rozrodcze mężczyzn. Zrozumienie tej dwukierunkowej zależności jest kluczowe dla skutecznej profilaktyki i terapii, opartej na kompleksowym podejściu do pacjenta.
Kryteria Rzymskie są powszechnie uznawane za złoty standard diagnozowania zaburzeń interakcji jelitowo-mózgowej. Po raz pierwszy opublikowane zostały w 1994 roku1 i dalej aktualizowane2,3,4:
- w 1999 roku → Kryteria Rzymskie II;
- w 2006 roku → Kryteria Rzymskie III;
- w 2016 roku → Kryteria Rzymskie IV.
I minęło kolejne dziesięć lat, by w lutym w czasopiśmie „Gastroenterology” (Impact Factor: 25.7) pojawiła się aktualizacja ram diagnostycznych5 .
Tu od razu nadmienię, że na oficjalny podręcznik musimy poczekać do maja, natomiast już w lutym mogliśmy przeczytać w pigułce oficjalne wnioski, aktualizacje i zmiany w kryteriach.
Zgodnie z nową klasyfikacją, zaburzenia jelitowe zostały podzielone na sześć głównych kategorii, w tym:
- zespół jelita nadwrażliwego (IBS – Irritable Bowel Syndrome);
- przewlekłe zaparcie (CC – Chronic Constipation);
- biegunka czynnościowa (FDr – Functional Diarrhea);
- czynnościowe wzdęcie brzucha (FAB – Functional Abdominal Bloating);
- Niesklasyfikowane Zaburzenia Jelitowe (U-BD – Unclassified Bowel Disorders);
- Zaparcie wywołane opioidami (OIC – Opioid-Induced Constipation).
Ciekawostką już na samym wstępie jest fakt, że Komitet odchodzi stopniowo od słowa „czynnościowe” i choć termin ten dalej się pojawia (np. przy FDr), to termin „zaparcia czynnościowe” został całkowicie podmieniony na „przewlekłe zaparcie”, a cała publikacja rozpoczyna się zdaniem (po przetłumaczeniu): „Choroby jelit (Bowel Disorders– BDs), wcześniej nazywane czynnościowymi zaburzeniami jelitowymi, to wysoce rozpowszechnione na całym świecie schorzenia”.
Przechodząc do treści i aktualizacji, oczywiście zdecydowanie najdłuższa część została poświęcona tematyce IBS, więc od tego schorzenia zaczniemy.
Kryteria Rzymskie V to najnowsza aktualizacja jednego z najważniejszych narzędzi diagnostycznych w gastroenterologii, wprowadzająca istotne zmiany w rozpoznawaniu zaburzeń jelitowomózgowych. Nowa klasyfikacja porządkuje jednostki chorobowe, modyfikuje definicje – szczególnie zespołu jelita nadwrażliwego – oraz odchodzi od części dotychczasowej terminologii. Zmiany te mają na celu lepsze dopasowanie diagnostyki do realnych objawów pacjentów i aktualnej wiedzy klinicznej.
