Nadciśnienie tętnicze pozostaje jednym z najważniejszych modyfikowalnych czynników ryzyka chorób sercowo-naczyniowych, jednak jego dietetyczne uwarunkowania wykraczają daleko poza spożycie soli. Najnowsze badania wskazują, że istotną rolę odgrywają również jakość spożywanych węglowodanów, stężenie kwasu moczowego, insulinooporność oraz skład mikrobioty jelitowej, wpływając na regulację ciśnienia tętniczego różnymi mechanizmami. Lepsze zrozumienie tych zależności pozwala spojrzeć na dietoterapię nadciśnienia szerzej i precyzyjniej dopasować zalecenia do potrzeb pacjenta.
Prawidłowe funkcjonowanie przewodu pokarmowego ma fundamentalne znaczenie dla zdrowia całego organizmu. Jelita odpowiadają nie tylko za trawienie i wchłanianie składników odżywczych, ale również za utrzymanie odporności, regulację metabolizmu oraz ochronę organizmu przed drobnoustrojami chorobotwórczymi. Kluczową rolę odgrywa tutaj mikrobiota jelitowa, czyli złożony ekosystem bakterii, grzybów, archeonów zasiedlających przewód pokarmowy1. W ostatnich latach coraz większą uwagę poświęca się synbiotykom, czyli połączeniu probiotyków i prebiotyków. Szczególnie obiecujące wydaje się łączenie szczepów bakterii probiotycznych z błonnikiem rozpuszczalnym, takim jak babka jajowata oraz inulina z cykorii. Badania pokazują, że takie połączenia mogą korzystnie wpływać na mikrobiotę jelitową, pasaż jelitowy, częstotliwość wypróżnień oraz produkcję krótkołańcuchowych kwasów tłuszczowych (SCFA)1,2.
PROBIOTYKI – MECHANIZM DZIAŁANIA
Probiotyki definiowane są jako żywe mikroorganizmy, które podawane w odpowiednich ilościach wywierają korzystny wpływ na zdrowie gospodarza3. Najczęściej stosowane bakterie probiotyczne należą do rodzajów:
- Lactobacillus,
- Bifidobacterium.
Właściwości probiotyków są jednak zależne od konkretnego szczepu bakterii. Oznacza to, że dwa różne szczepy należące do tego samego gatunku mogą wykazywać odmienne działanie biologiczne.
Mechanizm działania probiotyków jest wielokierunkowy i obejmuje zarówno bezpośredni wpływ na mikrobiotę jelitową, jak i oddziaływanie na układ odpornościowy oraz nabłonek jelitowy.
Prawidłowe funkcjonowanie przewodu pokarmowego zależy od wielu czynników, wśród których szczególne znaczenie mają skład mikrobioty jelitowej oraz odpowiednia podaż błonnika pokarmowego. Współczesne badania wskazują, że połączenie prebiotyków i probiotyków może korzystnie wpływać na integralność bariery jelitowej, pasaż jelitowy, produkcję krótkołańcuchowych kwasów tłuszczowych (SCFA) oraz regulację odpowiedzi immunologicznej. Artykuł przedstawia aktualne dane dotyczące znaczenia błonnika, probiotyków i synbiotyków w profilaktyce oraz wspomaganiu leczenia czynnościowych zaburzeń przewodu pokarmowego.
