Perimenopauza, określana również jako okres przejścia menopauzalnego, stanowi fizjologiczny etap starzenia układu rozrodczego kobiety, poprzedzający menopauzę i obejmujący również pierwsze 12 miesięcy po ostatniej miesiączce. Zgodnie z kryteriami Stages of Reproductive Aging Workshop (STRAW+10) jest to okres przejściowy pomiędzy fazą reprodukcyjną a pomenopauzalną, charakteryzujący się stopniowym wygasaniem czynności jajników oraz narastającą nieregularnością cykli menstruacyjnych. Kryteria STRAW+10 są obecnie uznawane za międzynarodowy standard klasyfikacji etapów starzenia reprodukcyjnego kobiet.
KIEDY ROZPOCZYNA SIĘ PERIMENOPAUZA?
Nie istnieje jeden wiek, w którym rozpoczyna się perimenopauza. U większości kobiet pierwsze zmiany pojawiają się między 45. a 55. rokiem życia, jednak u części kobiet okres ten może rozpocząć się już około 40. roku życia, a niekiedy nawet pod koniec czwartej dekady życia. Średni czas trwania perimenopauzy wynosi około 4–8 lat, choć u niektórych kobiet może być znacznie krótszy lub wydłużyć się nawet do 10 lat. Na moment rozpoczęcia się tego okresu wpływają zarówno czynniki genetyczne, jak i środowiskowe, między innymi palenie tytoniu, przebyte leczenie onkologiczne, choroby autoimmunologiczne czy przebyte operacje jajników.
Wbrew powszechnemu przekonaniu okres okołomenopauzalny nie rozpoczyna się od prostego spadku stężenia estrogenów. Jest to etap charakteryzujący się przede wszystkim bardzo dużą zmiennością hormonalną. Już kilka lat przed ostatnią miesiączką dochodzi do stopniowego zmniejszania liczby pęcherzyków jajnikowych oraz zaburzenia osi podwzgórze–przysadka–jajnik. W konsekwencji wydzielanie estradiolu staje się nieregularne, a jego stężenie może przejściowo osiągać wartości wyższe niż u kobiet przed menopauzą, by następnie gwałtownie spadać.
Perimenopauza to okres dynamicznych zmian hormonalnych, które wykraczają daleko poza zaburzenia cyklu miesiączkowego, wpływając również na metabolizm glukozy, gospodarkę lipidową oraz ryzyko rozwoju chorób kardiometabolicznych. Coraz więcej badań wskazuje, że berberyna – naturalny alkaloid o udokumentowanym działaniu metabolicznym – może wspierać kontrolę glikemii, ograniczać stres oksydacyjny i korzystnie oddziaływać na procesy związane ze starzeniem organizmu.
dr n. med. i n. o zdr. Małgorzata Słoma-Krześlak
Nadciśnienie tętnicze pozostaje jednym z najważniejszych modyfikowalnych czynników ryzyka chorób sercowo-naczyniowych, jednak jego dietetyczne uwarunkowania wykraczają daleko poza spożycie soli. Najnowsze badania wskazują, że istotną rolę odgrywają również jakość spożywanych węglowodanów, stężenie kwasu moczowego, insulinooporność oraz skład mikrobioty jelitowej, wpływając na regulację ciśnienia tętniczego różnymi mechanizmami. Lepsze zrozumienie tych zależności pozwala spojrzeć na dietoterapię nadciśnienia szerzej i precyzyjniej dopasować zalecenia do potrzeb pacjenta.
czytaj dalej
mgr Daria Kotek
Prawidłowe funkcjonowanie przewodu pokarmowego zależy od wielu czynników, wśród których szczególne znaczenie mają skład mikrobioty jelitowej oraz odpowiednia podaż błonnika pokarmowego. Współczesne badania wskazują, że połączenie prebiotyków i probiotyków może korzystnie wpływać na integralność bariery jelitowej, pasaż jelitowy, produkcję krótkołańcuchowych kwasów tłuszczowych (SCFA) oraz regulację odpowiedzi immunologicznej. Artykuł przedstawia aktualne dane dotyczące znaczenia błonnika, probiotyków i synbiotyków w profilaktyce oraz wspomaganiu leczenia czynnościowych zaburzeń przewodu pokarmowego.
czytaj dalej
mgr Dominika Tomaszewska
Niepłodność, PCOS, przedwczesne wygasanie czynności jajników czy menopauza to nie tylko wyzwania związane z układem rozrodczym. Zaburzenia hormonalne wpływają również na metabolizm, masę ciała, zdrowie kości i ryzyko chorób sercowo-naczyniowych. Dietetyk coraz częściej jest pierwszym specjalistą, który może dostrzec niepokojące objawy i skierować pacjentkę na odpowiednią diagnostykę.
czytaj dalej
