Niepłodność, PCOS, przedwczesne wygasanie czynności jajników czy menopauza to nie tylko wyzwania związane z układem rozrodczym. Zaburzenia hormonalne wpływają również na metabolizm, masę ciała, zdrowie kości i ryzyko chorób sercowo-naczyniowych. Dietetyk coraz częściej jest pierwszym specjalistą, który może dostrzec niepokojące objawy i skierować pacjentkę na odpowiednią diagnostykę.
W ostatnich latach rola leczenia żywieniowego w onkologii uległa istotnej zmianie. Coraz więcej danych wskazuje, że stan odżywienia pacjenta wpływa nie tylko na jakość życia, ale również na tolerancję leczenia przeciwnowotworowego, częstość powikłań oraz możliwość realizacji zaplanowanej terapii. W odpowiedzi na tę zmianę podejścia opracowano „Rekomendacje z zakresu dietetyki w onkologii”, przygotowane przez Grupę Roboczą ds. Dietetyki POLSPEN pod patronatem Narodowego Instytutu Onkologii. Dokument porządkuje zasady postępowania żywieniowego na wszystkich etapach leczenia i definiuje miejsce dietetyka jako członka zespołu terapeutycznego. Publikacja wykracza poza klasyczne zalecenia dotyczące podaży energii i składników odżywczych. Przedstawia model opieki, w którym postępowanie żywieniowe rozpoczyna się już na etapie rozpoznania choroby, jest prowadzone w sposób ciągły i podlega systematycznej ocenie oraz modyfikacji w zależności od przebiegu leczenia i zmieniającego się stanu klinicznego pacjenta. W takim ujęciu leczenie żywieniowe staje się integralnym elementem terapii onkologicznej, realizowanym we współpracy dietetyka z pozostałymi członkami zespołu wielodyscyplinarnego.
ROLA DIETETYKA W ZESPOLE TERAPEUTYCZNYM ULEGA ROZSZERZENIU
Jednym z kluczowych elementów nowych rekomendacji jest precyzyjne określenie miejsca dietetyka w procesie leczenia pacjenta onkologicznego. Dokument wskazuje, że opieka dietetyczna powinna obejmować cały przebieg terapii – od momentu rozpoznania choroby, poprzez kolejne etapy leczenia przeciwnowotworowego, aż do okresu obserwacji lub opieki paliatywnej.
Zakres działań dietetyka wykracza poza planowanie interwencji żywieniowej. Obejmuje identyfikację pacjentów zagrożonych niedożywieniem, sarkopenią oraz otyłością sarkopeniczną, kompleksową ocenę stanu odżywienia i składu ciała, określenie zapotrzebowania energetyczno-białkowego, dobór odpowiedniej strategii żywieniowej oraz monitorowanie skuteczności wdrożonego postępowania. Istotnym elementem pozostaje również edukacja pacjentów i ich opiekunów, prowadzenie dokumentacji medycznej oraz współpraca z pozostałymi członkami zespołu terapeutycznego.
Leczenie żywieniowe staje się integralnym elementem terapii onkologicznej, a rola dietetyka wykracza dziś daleko poza układanie jadłospisu. Najnowsze rekomendacje POLSPEN porządkują zasady opieki żywieniowej na każdym etapie leczenia i podkreślają znaczenie wczesnej identyfikacji ryzyka niedożywienia oraz indywidualizacji postępowania.
