Dieta Portfolio to jeden z najlepiej przebadanych modeli żywieniowych stosowanych w terapii zaburzeń lipidowych. Opiera się na połączeniu składników o udokumentowanym działaniu hipocholesterolemicznym, takich jak błonnik rozpuszczalny, białko roślinne, orzechy i sterole roślinne. Badania pokazują, że odpowiednio wdrożona może skutecznie obniżać stężenie cholesterolu LDL oraz wspierać profilaktykę chorób sercowo-naczyniowych.
Podstawy diety Portfolio zostały opracowane na początku lat dwutysięcznych przez zespół prof. Davida J.A. Jenkinsa z University of Toronto. Założeniem tego modelu było połączenie kilku składników żywieniowych o udokumentowanym działaniu obniżającym stężenie LDL-C, tak aby uzyskać efekt zbliżony do farmakoterapii hipolipemizującej. Klasyczna dieta Portfolio opiera się na czterech filarach: białku sojowym, rozpuszczalnym błonniku pokarmowym o właściwościach lepkich, orzechach oraz sterolach roślinnych, przy jednoczesnym ograniczeniu podaży nasyconych kwasów tłuszczowych i cholesterolu pokarmowego. Wczesne badania wykazały, że pełne wdrożenie tego modelu może obniżać LDL-C w stopniu porównywalnym z terapią 20 mg lowastatyny. Z czasem koncepcję rozszerzono o piąty element – jednonienasycone kwasy tłuszczowe pochodzące m.in. z oliwy z oliwek i oleju rzepakowego. Skuteczność diety Portfolio wynika z faktu, że każdy z jej elementów oddziałuje na metabolizm cholesterolu w sposób odmienny, co prowadzi do synergistycznego efektu końcowego.
„Lepki” błonnik pokarmowy, występujący m.in. w owsie, jęczmieniu, psyllium oraz warzywach takich jak bakłażan i okra (piżman jadalny), stanowi jeden z najważniejszych elementów diety. Mechanizm działania opiera się na tworzeniu gęstego żelu w świetle jelita cienkiego, co zwiększa lepkość treści pokarmowej i fizycznie utrudnia wchłanianie miceli zawierających cholesterol oraz kwasy żółciowe. Zwiększone wydalanie kwasów żółciowych z kałem zmusza wątrobę do ich syntezy de novo z wewnątrzustrojowych zasobów cholesterolu, co prowadzi do obniżenia puli krążącego LDL-C.
Początkowe badania nad dietą Portfolio kładły nacisk na izolat białka sojowego, jednak obecnie zaleca się spożywanie różnorodnych źródeł białka roślinnego, w tym nasion roślin strączkowych (soczewica, ciecierzyca, fasola). Soja wykazuje działanie hipocholesterolemiczne poprzez wpływ na aktywność receptorów LDL w wątrobie oraz hamowanie aktywności kluczowych enzymów biorących udział w syntezie cholesterolu, takich jak reduktaza HMG-CoA. Zastąpienie białka zwierzęcego roślinnym skutkuje również obniżeniem podaży nasyconych kwasów tłuszczowych, co jest dodatkowym mechanizmem prozdrowotnym. Metaanaliza 46 badań wykazała, że białko sojowe obniża LDL-C o średnio 3–4%.
Dieta Portfolio to jeden z najlepiej przebadanych modeli żywieniowych stosowanych w terapii zaburzeń lipidowych. Opiera się na połączeniu składników o udokumentowanym działaniu hipocholesterolemicznym, takich jak błonnik rozpuszczalny, białko roślinne, orzechy i sterole roślinne. Badania pokazują, że odpowiednio wdrożona może skutecznie obniżać stężenie cholesterolu LDL oraz wspierać profilaktykę chorób sercowo-naczyniowych.
Pełna treść artykułu, wraz z załącznikami do pobrania, dostępna jest dla prenumeratorów czasopisma, po zalogowaniu się.
Wzdęcia, bóle brzucha, biegunki i zaparcia często kończą się diagnozą IBS, ale czasem pod tym rozpoznaniem kryje się coś więcej niż „wrażliwe jelita”. Coraz więcej badań pokazuje, że przewlekłe dolegliwości jelitowe mogą pojawić się po przebytych infekcjach przewodu pokarmowego, również pasożytniczych. Giardia intestinalis i Blastocystis spp. to pierwotniaki, które mogą wpływać na mikrobiotę, barierę jelitową i odporność śluzówkową, pozostawiając objawy długo po ustąpieniu ostrej choroby.
Choroba hemoroidalna to jedno z najczęstszych schorzeń proktologicznych, które mimo swojej powszechności wciąż pozostaje tematem tabu. Tymczasem odpowiednia dieta, nawodnienie i codzienne nawyki mogą nie tylko łagodzić objawy, ale także realnie zmniejszać ryzyko nawrotów i konieczności leczenia zabiegowego. Coraz więcej badań pokazuje, że sposób żywienia wpływa na funkcjonowanie jelit, stan zapalny i komfort wypróżnień – czyli kluczowe elementy w profilaktyce i terapii hemoroidów.
Coraz więcej badań wskazuje, że choroby psychiczne i zaburzenia gospodarki węglowodanowej pozostają ze sobą w ścisłej, dwukierunkowej zależności. Osoby z depresją, schizofrenią czy chorobą afektywną dwubiegunową znacznie częściej rozwijają insulinooporność i cukrzycę typu 2, a sama cukrzyca może nasilać objawy psychiczne oraz pogarszać jakość życia pacjentów. Wspólne mechanizmy obejmują m.in. przewlekły stan zapalny, zaburzenia osi podwzgórze–przysadka–nadnercza, nieprawidłowości w układzie serotoninergicznym oraz wpływ leków psychiatrycznych na metabolizm glukozy i masę ciała.
