Posłuchaj wersji audio artykułu
Choć przemysłowe kwasy tłuszczowe trans zostały w Unii Europejskiej objęte ścisłymi ograniczeniami, nadal pozostają obecne w diecie i mogą stanowić zagrożenie dla kobiet planujących ciążę oraz ciężarnych. Coraz więcej badań wskazuje, że ich spożycie może niekorzystnie wpływać na funkcjonowanie łożyska, rozwój płodu oraz zwiększać ryzyko powikłań, takich jak cukrzyca ciążowa, stan przedrzucawkowy czy poród przedwczesny.
Izomery trans kwasów tłuszczowych (TFA, trans-fatty acids) to nienasycone kwasy tłuszczowe, w których co najmniej jedno wiązanie podwójne między atomami węgla występuje w konfiguracji geometrycznej trans, a nie w naturalnej dla systemów biologicznych konfiguracji cis1. Zgodnie z definicją przyjętą w Rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1169/2011, strukturę tę charakteryzuje obecność co najmniej jednego niesprężonego (przedzielonego grupą metylenową) wiązania podwójnego węgiel–węgiel w konfiguracji trans2.
W patofizjologii medycznej kluczowe jest rozróżnienie TFA ze względu na ich pochodzenie, ponieważ wykazują one odmienny profil izomeryczny:
Choć przemysłowe kwasy tłuszczowe trans zostały w Unii Europejskiej objęte ścisłymi ograniczeniami, nadal pozostają obecne w diecie i mogą stanowić zagrożenie dla kobiet planujących ciążę oraz ciężarnych. Coraz więcej badań wskazuje, że ich spożycie może niekorzystnie wpływać na funkcjonowanie łożyska, rozwój płodu oraz zwiększać ryzyko powikłań, takich jak cukrzyca ciążowa, stan przedrzucawkowy czy poród przedwczesny.
Pełna treść artykułu, wraz z załącznikami do pobrania, dostępna jest dla prenumeratorów czasopisma, po zalogowaniu się.
Niepłodność, PCOS, przedwczesne wygasanie czynności jajników czy menopauza to nie tylko wyzwania związane z układem rozrodczym. Zaburzenia hormonalne wpływają również na metabolizm, masę ciała, zdrowie kości i ryzyko chorób sercowo-naczyniowych. Dietetyk coraz częściej jest pierwszym specjalistą, który może dostrzec niepokojące objawy i skierować pacjentkę na odpowiednią diagnostykę.
Nadciśnienie tętnicze pozostaje jednym z najważniejszych modyfikowalnych czynników ryzyka chorób sercowo-naczyniowych, jednak jego dietetyczne uwarunkowania wykraczają daleko poza spożycie soli. Najnowsze badania wskazują, że istotną rolę odgrywają również jakość spożywanych węglowodanów, stężenie kwasu moczowego, insulinooporność oraz skład mikrobioty jelitowej, wpływając na regulację ciśnienia tętniczego różnymi mechanizmami. Lepsze zrozumienie tych zależności pozwala spojrzeć na dietoterapię nadciśnienia szerzej i precyzyjniej dopasować zalecenia do potrzeb pacjenta.
Intensywnie fioletowe latte, desery i wypieki z ube w krótkim czasie stały się jednym z najbardziej rozpoznawalnych trendów żywieniowych. Za ich charakterystyczną barwą kryje się jednak coś więcej niż estetyka – ube, czyli fioletowy pochrzyn (Dioscorea alata L.), jest źródłem antocyjanów i innych związków bioaktywnych, które budzą rosnące zainteresowanie naukowców.
