ROLA GOSPODARKI WODNO-ELEKTROLITOWEJ ORGANIZMU
Utrzymanie homeostazy organizmu wymaga zachowania odpowiedniej objętości i składu płynów ustrojowych, stałej osmolalności oraz równowagi kwasowo-zasadowej1. Kluczową rolę odgrywają elektrolity, do których należą przede wszystkim sód (Na⁺), potas (K⁺), chlorki (Cl⁻), wapń (Ca²⁺) i magnez (Mg²⁺).
W płynach pozakomórkowych głównym kationem jest sód, natomiast dominującymi anionami są chlorki i wodorowęglany. Z kolei w przestrzeni wewnątrzkomórkowej przeważa potas (Tab. 1). Charakterystyczny rozkład tych jonów jest utrzymywany dzięki działaniu pompy sodowo-potasowej (Na⁺/K⁺-ATP-azy), która odpowiada za aktywny transport sodu i potasu przez błonę komórkową.
Sód jest głównym regulatorem ciśnienia osmotycznego i objętości płynów ustrojowych2. Jego gospodarka pozostaje pod kontrolą hormonów kory nadnerczy, które zwiększają zwrotne wchłanianie sodu w nerkach oraz nasilają wydalanie potasu. Potas jest natomiast niezbędny do utrzymania potencjału błonowego komórek, prawidłowego przewodnictwa nerwowego oraz skurczu mięśni, w tym mięśnia sercowego. Wapń również uczestniczy w procesach skurczu mięśni, przewodnictwa nerwowego, a także krzepnięcia krwi oraz w utrzymaniu integralności błon komórkowych2. Magnez, jako kofaktor wielu enzymów uczestniczących w przemianach energetycznych, wykazuje działanie antagonistyczne wobec wapnia i wpływa na pobudliwość nerwowo-mięśniową. Chlorki i fosforany należą do głównych anionów płynów ustrojowych i uczestniczą w utrzymaniu równowagi wodno-elektrolitowej oraz kwasowo-zasadowej.
Latem, szczególnie podczas upałów i w trakcie wzmożonej aktywności fizycznej, organizm traci wraz z potem więcej wody oraz składników mineralnych. Nic więc dziwnego, że w tym okresie gwałtownie rośnie popularność preparatów elektrolitowych. Przekazy marketingowe często sugerują, że wysoka temperatura sama w sobie stanowi wskazanie do ich stosowania. Czy rzeczywiście tak jest?
mgr Agata Filipowicz
Selen jest niezbędnym składnikiem prawidłowego funkcjonowania tarczycy, uczestniczącym w metabolizmie hormonów, ochronie przed stresem oksydacyjnym oraz regulacji odpowiedzi immunologicznej. Aktualne dowody naukowe wskazują, że o korzyściach klinicznych decyduje przede wszystkim optymalny status selenu, a nie rutynowa suplementacja. Coraz więcej badań sugeruje, że właściwie dobrana interwencja może wspierać postępowanie u wybranych pacjentów z autoimmunologicznymi chorobami tarczycy oraz u kobiet w okresie przedkoncepcyjnym i ciąży.
czytaj dalej
mgr Paulina Szymczak-Iwanicka
Dodatki do żywności od lat budzą kontrowersje, jednak współczesne badania coraz częściej koncentrują się nie na ich toksyczności, lecz na potencjalnym wpływie na mikrobiotę jelitową i oś jelitowo–mózgową. Czy mogą oddziaływać na nastrój i ryzyko zaburzeń psychicznych?
czytaj dalej
mgr Sandra Ataniel
Kolagen należy do najpopularniejszych suplementów diety wspierających zdrowie skóry, stawów i tkanki łącznej, jednak nie wszystkie przypisywane mu właściwości znajdują równie mocne potwierdzenie w badaniach. Aktualne dowody naukowe wskazują, że najlepiej przebadaną formą jest hydrolizat kolagenu, którego skuteczność zależy przede wszystkim od odpowiedniej dawki, regularności stosowania i celu suplementacji. Najnowsze wyniki badań pozwalają lepiej ocenić, kiedy suplementacja kolagenem może przynieść korzyści oraz na jakie cechy preparatu warto zwrócić uwagę podczas jego wyboru.
czytaj dalej
