Selen uczestniczy w procesach istotnych dla prawidłowego funkcjonowania mięśnia sercowego i naczyń, m.in. poprzez działanie zależnych od niego selenoprotein. Badania wskazują na związek niedostatecznego zaopatrzenia w ten pierwiastek z wybranymi problemami sercowo-naczyniowymi, jednak wyniki badań interwencyjnych wymagają ostrożnej interpretacji.
Dieta bezglutenowa (gluten-free diet, GFD) stanowi obecnie jedyną znaną skuteczną metodę leczenia celiakii. W ostatnich latach analizowane są możliwe związki pomiędzy glutenem, osią jelito–wątroba a chorobami wątroby, w tym metaboliczną dysfunkcją związaną ze stłuszczeniową chorobą wątroby (MASLD), autoimmunologicznymi chorobami wątroby oraz niewyjaśnionymi zwyżkami aktywności aminotransferaz we krwi. Zwraca się przy tym uwagę na potencjalne znaczenie zwiększonej przesiąkliwości bariery jelitowej, dysbiozy i zaburzeń immunologicznych w relacji pomiędzy ekspozycją na gluten a funkcją wątroby¹.
Jednocześnie należy bardzo wyraźnie oddzielić dowody dotyczące celiakii od hipotez na temat nieceliakalnej nadwrażliwości na gluten (NCGS) oraz od badań nad dietą bezglutenową w chorobach wątroby u osób bez celiakii. Jest to szczególnie istotne z punktu widzenia praktyki dietetycznej, ponieważ obecny stan wiedzy nie uzasadnia traktowania GFD jako uniwersalnej diety hepatoprotekcyjnej.
Dieta bezglutenowa jest podstawą leczenia celiakii, a jej wpływ na funkcję wątroby został dobrze udokumentowany u pacjentów z podwyższoną aktywnością aminotransferaz i współwystępującą celiakią. Coraz częściej analizuje się jednak możliwe związki między glutenem, osią jelito–wątroba a takimi schorzeniami jak MASLD czy autoimmunologiczne choroby wątroby.
