Coraz więcej dowodów wskazuje, że w patogenezie depresji i zaburzeń lękowych istotną rolę odgrywa oś mikrobiota–jelita–mózg, łącząca funkcjonowanie przewodu pokarmowego z ośrodkowym układem nerwowym. Szczególne zainteresowanie budzą polifenole, które poprzez wpływ na skład mikrobioty, integralność bariery jelitowej oraz procesy zapalne mogą wspierać mechanizmy regulujące nastrój i odpowiedź na stres. Choć nie stanowią alternatywy dla leczenia, ich rola jako elementu wspomagającego interwencje żywieniowe w zaburzeniach psychicznych jest przedmiotem intensywnych badań.
W ostatnich latach coraz większą uwagę w patofizjologii depresji i lęku poświęca się osi mikrobiota–jelita–mózg, która stanowi istotny element komunikacji pomiędzy przewodem pokarmowym a ośrodkowym układem nerwowym. W tym kontekście polifenole zyskują status związków o potencjale modulującym skład mikrobioty, produkcję neuroaktywnych metabolitów oraz odpowiedź zapalną, co może przekładać się na funkcjonowanie psychiczne.
Ośrodkowy układ nerwowy (OUN) i przewód pokarmowy pozostają w dwukierunkowej komunikacji, tworząc oś jelita–mózg. Wymiana sygnałów pomiędzy mikrobiotą jelitową, jelitami i mózgiem odbywa się za pośrednictwem złożonych mechanizmów obejmujących szlaki neuronalne (m.in. nerw błędny i enteryczny układ nerwowy – sieć neuronów znajdująca się w przewodzie pokarmowym, nazywana „drugim mózgiem”), immunologiczne (z udziałem cytokin) oraz endokrynne, wykorzystujące hormony, neuropeptydy i oś podwzgórze–przysadka–nadnercza.
Coraz więcej dowodów wskazuje, że w patogenezie depresji i zaburzeń lękowych istotną rolę odgrywa oś mikrobiota–jelita–mózg, łącząca funkcjonowanie przewodu pokarmowego z ośrodkowym układem nerwowym. Szczególne zainteresowanie budzą polifenole, które poprzez wpływ na skład mikrobioty, integralność bariery jelitowej oraz procesy zapalne mogą wspierać mechanizmy regulujące nastrój i odpowiedź na stres. Choć nie stanowią alternatywy dla leczenia, ich rola jako elementu wspomagającego interwencje żywieniowe w zaburzeniach psychicznych jest przedmiotem intensywnych badań.
Pełna treść artykułu, wraz z załącznikami do pobrania, dostępna jest dla prenumeratorów czasopisma, po zalogowaniu się.
We wrześniu 2026 roku opublikowano pierwsze polskie wytyczne dotyczące diagnostyki, leczenia i monitorowania celiakii u dorosłych. Dokument porządkuje najważniejsze zasady postępowania z pacjentem, uwzględniając m.in. aktualne europejskie standardy ESsCD oraz znaczenie kompleksowej opieki dietetycznej.
Błonnik pokarmowy jest jednym z kluczowych czynników kształtujących funkcjonowanie mikrobioty jelitowej, dostarczając mikroorganizmom substratów wykorzystywanych w procesach fermentacji. Znaczenie dla zdrowia ma jednak nie tylko jego ilość, lecz także różnorodność, struktura i fermentowalność poszczególnych frakcji. Dostępne dane wskazują, że odpowiednio zróżnicowane źródła błonnika mogą wpływać na aktywność metaboliczną mikrobioty, w tym produkcję krótkołańcuchowych kwasów tłuszczowych oraz integralność bariery jelitowej.
Olej rzepakowy od lat zajmuje ważne miejsce w zaleceniach żywieniowych ze względu na korzystny profil kwasów tłuszczowych i zawartość kwasu α-linolenowego. W artykule przedstawiono najnowsze dane dotyczące możliwej obecności glifosatu w oleju rzepakowym, uwzględniając jego właściwości fizykochemiczne oraz losy tego związku podczas przetwarzania nasion.
