Skuteczność diety z ograniczeniem łatwo fermentujących oligosacharydów, disacharydów, monosacharydów i polioli (FODMAP) została dość dobrze udokumentowana u osób dorosłych z zespołem jelita drażliwego. Na tej podstawie wiele towarzystw rekomenduje jej stosowanie w leczeniu zespołu jelita drażliwego. Dieta ta składa się z trzech faz i powinna być prowadzona pod opieką dietetyka.
Zachorowalność na nowotwór trzustki jest wysoka i nadal wzrasta, a śmiertelność jest prawie równa z liczbą zachorowań W 2022 r. GLOBOCAN działający w ramach Światowej Organizacji Zdrowia zarejestrował na świecie 511 tys. przypadków raka trzustki i 467 tys. zgonów z powodu tego nowotworu. We wczesnym stadium nowotworu objawy mogą być niespecyficzne, bardziej zauważalne rozwijają się w zaawansowanym stadium nowotworu jak np.: ból opasujący, żółtaczka mechaniczna, spadek masy ciała, nudności i wymioty, cukrzyca. Jedną z metod leczenia jest pankreatektomia, która jest zabiegiem rozległym, niesie ze sobą wiele poważnych powikłań pooperacyjnych jak np.: cukrzyca. U pacjentów po operacji zawsze stosuje się insulinę oraz enzymy trzustkowe, ponieważ całkowita resekcja trzustki powoduje brak ich produkcji.
Rak trzustki to najczęstszy złośliwy nowotwór tego narządu. Przyczyny raka trzustki nie są znane, ale dużą rolę odgrywają takie czynniki jak: – palenie tytoniu, – dieta wysokobiałkowa i wysokotłuszczowa, – przewlekłe zapalenie trzustki, – praca z substancjami chemicznymi, takimi jak benzen. Choroba występuje najczęściej u osób w wieku 40–60 lat. Wykrycie następuje najczęściej w zaawansowanym stadium choroby. W chwili rozpoznania choroby 70–90% chorych ma przerzuty do węzłów chłonnych. Chorzy ci nie są operowani, umierają po 3–6 miesiącach. U 10–20% chorych można wykonać leczniczą resekcję. Niestety około 80% z nich umiera w ciągu 1–2 lat. Oprócz leczenia chirurgicznego stosuje się chemioterapię oraz radioterapię.
TRZUSTKA
Trzustka jest narządem gruczołowym o zrazikowatej budowie, który jest położony w górnej części jamy brzusznej. Jest gruczołem wydzielania wewnętrznego i zewnętrznego. Część zewnętrzwydzielnicza trzustki produkuje sok trzustkowy w ilości 1500–3000 ml/dobę. Sok trzustkowy jest alkaliczny, zobojętnia więc sok żołądkowy. Do głównych enzymów trzustkowych należą:
- trypsyna, trawiąca białka
- amylaza, rozkładająca węglowodany złożone
- lipaza, rozszczepiająca tłuszcze na kwasy tłuszczowe i glicerol.
Z kolei część wewnątrzwydzielnicza ( produkująca hormony) jest utworzona przez wysepki Langerhansa, które rozmieszczone są w trzustce. Najwięcej wysepek występuje w ogonie, a najmniej w głowie.
Rak trzustki należy do nowotworów o najwyższej śmiertelności, a leczenie chirurgiczne – w tym pankreatektomia – wiąże się z poważnymi konsekwencjami metabolicznymi i żywieniowymi. Całkowite lub częściowe usunięcie trzustki oznacza konieczność stałej insulinoterapii, suplementacji enzymów trzustkowych oraz precyzyjnie zaplanowanej diety. Odpowiednio prowadzona terapia żywieniowa odgrywa kluczową rolę w zapobieganiu powikłaniom, poprawie jakości życia i wsparciu rekonwalescencji pacjenta.
