Rak szyjki macicy (ang. cervical cancer, CC) jest piątym najczęściej diagnozowanym nowotworem u kobiet na świecie, z szacunkową liczbą 604 tys. nowych przypadków w 2024 r21. W Europie w 2022 roku odnotowano się około 33 000 nowych przypadków oraz 15 000 zgonów22 . Rak szyjki macicy dotyka głównie osoby powyżej 40 roku życia, przy czym najwyższa zapadalność występuje w grupie wiekowej 55–59. Współczynnik umieralności rośnie wraz z wiekiem20 Obciążenie chorobą znacząco różni się pomiędzy krajami europejskimi, przy czym państwa Europy Wschodniej, w tym Polska, należą do krajów o najwyższych wskaźnikach zachorowalności i umieralności1,2.
WIRUS HPV JAKO GŁÓWNY CZYNNIK RYZYKA.
Prawie wszystkie przypadki raka szyjki macicy są spowodowane zakażeniem onkogennymi typami wirusa brodawczaka ludzkiego (HPV). Wirus brodawczaka ludzkiego (HPV) to powszechna infekcja przenoszona drogą płciową, która może atakować skórę, okolice narządów płciowych, okolice odbytu i gardło. Prawie wszystkie osoby aktywne seksualnie w pewnym momencie ulegają zakażeniu, zazwyczaj bezobjawowo. W większości przypadków układ odpornościowy naturalnie eliminuje wirusa. Przewlekłe zakażenie niektórymi rakotwórczymi typami wirusa HPV może prowadzić do zmian przedrakowych, które nieleczone stanowią przyczynę około 95% przypadków raka szyjki macicy. Zazwyczaj rozwój raka z nieprawidłowych komórek trwa 15–20 lat. U kobiet z osłabionym układem odpornościowym, na przykład z nieleczonym zakażeniem HIV, proces ten może przebiegać szybciej i trwać 5–10 lat. Czynniki zwiększające ryzyko progresji raka to: stopień onkogenności typu HPV, stan odporności, obecność innych chorób przenoszonych drogą płciową, liczba urodzeń, młody wiek w pierwszej ciąży, stosowanie antykoncepcji hormonalnej i palenie tytoniu³˒⁴.
Rak szyjki macicy (ang. cervical cancer, CC) jest piątym najczęściej diagnozowanym nowotworem u kobiet na świecie, z szacunkową liczbą 604 tys. nowych przypadków w 2024 r21. W Europie w 2022 roku odnotowano się około 33 000 nowych przypadków oraz 15 000 zgonów22 . Rak szyjki macicy dotyka głównie osoby powyżej 40 roku życia, przy czym najwyższa zapadalność występuje w grupie wiekowej 55–59. Współczynnik umieralności rośnie wraz z wiekiem20 Obciążenie chorobą znacząco różni się pomiędzy krajami europejskimi, przy czym państwa Europy Wschodniej, w tym Polska, należą do krajów o najwyższych wskaźnikach zachorowalności i umieralności1,2.
dr n. med. i n. o zdr. Szymon Suwała
W czerwcu 2026 r. światło dzienne ujrzała aktualizacja zaleceń klinicznych dotyczących postępowania u chorych na otyłość. Nowe stanowisko jest dwukrotnie obszerniejsze od swojej poprzedniej edycji opublikowanej w 2024 roku, liczba rozdziałów wzrosła z 16 do 21, a zmiany nie mają charakteru wyłącznie redakcyjnego – dotyczą bowiem takich kwestii, jak sposób rozpoznawania choroby czy definiowania celów terapeutycznych. Poniższy artykuł ma za zadanie w telegraficznym skrócie streścić najważniejsze założenia najnowszych zaleceń oraz zestawić je z rekomendacjami z roku 2024, ze szczególnym uwzględnieniem elementów istotnych w codziennej praktyce klinicznej.
czytaj dalej
dr n. med. i n. o zdr. Małgorzata Słoma-Krześlak
Polskie Towarzystwo Dietetyki opracowało stanowisko naukowe dotyczące żywienia osób z otyłością leczonych agonistami receptora GLP-1 (np. semaglutyd) i podwójnymi agonistami GIP/GLP-1 (tirzepatyd). Dokument zawiera 21 stanowisk i ma jedno przesłanie: lek zmniejsza apetyt, ale nie dba o jakość tego, co pacjent je – to zadanie dietetyka.
czytaj dalej
mgr Kinga Skoracka
We wrześniu 2026 roku opublikowano pierwsze polskie wytyczne dotyczące diagnostyki, leczenia i monitorowania celiakii u dorosłych. Dokument porządkuje najważniejsze zasady postępowania z pacjentem, uwzględniając m.in. aktualne europejskie standardy ESsCD oraz znaczenie kompleksowej opieki dietetycznej.
czytaj dalej
