Zaburzenia ze spektrum autyzmu (ASD) oraz zespół nadpobudliwości psychoruchowej z deficytem uwagi (ADHD) należą do najczęstszych zaburzeń neurorozwojowych wieku dziecięcego. Z perspektywy dietetyka ich znaczenie wynika nie z potrzeby stosowania „specjalnej diety”, ale przede wszystkim z częstego współwystępowania trudności związanych z karmieniem i jedzeniem, wybiórczości pokarmowej, zaburzeń stanu odżywienia, niedoborów składników odżywczych, problemów żołądkowo-jelitowych oraz wpływu farmakoterapii na apetyt i wzrastanie. Postępowanie żywieniowe powinno być integralnym elementem kompleksowej opieki nad dzieckiem, a punktem wyjścia w pracy dietetyka powinien być rzeczywisty problem żywieniowy i kliniczny dziecka, a nie sama diagnoza neurorozwojowa.
Stanowisko Polskiego Towarzystwa Dietetyki wskazuje na potrzebę regularnej oceny stanu odżywienia, wczesnej identyfikacji problemów związanych z jedzeniem oraz wdrażania zindywidualizowanych interwencji opartych na aktualnych dowodach naukowych. W stanowisku zaprezentowano NeuroTalerz jako praktyczne narzędzie edukacyjne, które łączy zasady zdrowego żywienia dzieci i młodzieży ze specyficznymi wyzwaniami występującymi u dzieci z ASD lub ADHD.
OD CZEGO ROZPOCZĄĆ ŻYWIENIE U DZIECI Z ASD LUB ADHD
Zanim dietetyk zacznie modyfikować jadłospis, powinien odpowiedzieć na podstawowe pytanie „co jest rzeczywistym problemem żywieniowym dziecka?”. Może nim być ograniczona różnorodność diety, niewystarczająca podaż energii, zaburzenie stanu odżywienia, nadmierna masa ciała, trudności sensoryczne, problematyczne zachowania podczas posiłków, zaburzenia funkcji oralno-motorycznych, choroba współistniejąca czy działania niepożądane farmakoterapii. U dzieci z ASD lub ADHD problemy żywieniowe często dotyczą bardziej jakości i różnorodności diety niż samej całkowitej podaży energii. Ocena sposobu żywienia, spożycia pokarmów i stanu odżywienia powinna więc poprzedzać każdą interwencję.
Zaburzenia ze spektrum autyzmu (ASD) oraz zespół nadpobudliwości psychoruchowej z deficytem uwagi (ADHD) należą do najczęstszych zaburzeń neurorozwojowych wieku dziecięcego. Z perspektywy dietetyka ich znaczenie wynika nie z potrzeby stosowania „specjalnej diety”, ale przede wszystkim z częstego współwystępowania trudności związanych z karmieniem i jedzeniem, wybiórczości pokarmowej, zaburzeń stanu odżywienia, niedoborów składników odżywczych, problemów żołądkowo-jelitowych oraz wpływu farmakoterapii na apetyt i wzrastanie. Postępowanie żywieniowe powinno być integralnym elementem kompleksowej opieki nad dzieckiem, a punktem wyjścia w pracy dietetyka powinien być rzeczywisty problem żywieniowy i kliniczny dziecka, a nie sama diagnoza neurorozwojowa.
dr n. o zdr. Anna Taraszewska, mgr Anna Krzemińska
Rozporządzenie Ministra Zdrowia w sprawie grup środków spożywczych przeznaczonych do sprzedaży dzieciom i młodzieży w jednostkach systemu oświaty oraz wymagań, jakie muszą spełniać środki spożywcze stosowane w ramach żywienia zbiorowego dzieci i młodzieży w tych jednostkach (Dz.U. z 2026 r. poz. 197), wprowadza zmiany w funkcjonowaniu przedszkolnych i szkolnych stołówek, do których placówki rozpoczęły przygotowania jeszcze przed rozpoczęciem roku szkolnego. Choć nowelizację Rozporządzenia Ministra Zdrowia opublikowano w Dzienniku Ustaw pod koniec lutego, szersze zainteresowanie mediów i opinii publicznej pojawiło się dopiero niemal pół roku później, wraz z wejściem przepisów w życie.
czytaj dalej
dr n. med. i n. o zdr. Szymon Suwała
W czerwcu 2026 r. światło dzienne ujrzała aktualizacja zaleceń klinicznych dotyczących postępowania u chorych na otyłość. Nowe stanowisko jest dwukrotnie obszerniejsze od swojej poprzedniej edycji opublikowanej w 2024 roku, liczba rozdziałów wzrosła z 16 do 21, a zmiany nie mają charakteru wyłącznie redakcyjnego – dotyczą bowiem takich kwestii, jak sposób rozpoznawania choroby czy definiowania celów terapeutycznych. Poniższy artykuł ma za zadanie w telegraficznym skrócie streścić najważniejsze założenia najnowszych zaleceń oraz zestawić je z rekomendacjami z roku 2024, ze szczególnym uwzględnieniem elementów istotnych w codziennej praktyce klinicznej.
czytaj dalej
dr n. med. i n. o zdr. Małgorzata Słoma-Krześlak
Polskie Towarzystwo Dietetyki opracowało stanowisko naukowe dotyczące żywienia osób z otyłością leczonych agonistami receptora GLP-1 (np. semaglutyd) i podwójnymi agonistami GIP/GLP-1 (tirzepatyd). Dokument zawiera 21 stanowisk i ma jedno przesłanie: lek zmniejsza apetyt, ale nie dba o jakość tego, co pacjent je – to zadanie dietetyka.
czytaj dalej
