Skuteczność diety z ograniczeniem łatwo fermentujących oligosacharydów, disacharydów, monosacharydów i polioli (FODMAP) została dość dobrze udokumentowana u osób dorosłych z zespołem jelita drażliwego. Na tej podstawie wiele towarzystw rekomenduje jej stosowanie w leczeniu zespołu jelita drażliwego. Dieta ta składa się z trzech faz i powinna być prowadzona pod opieką dietetyka.
Prawidłowy odbiór bodźców docierających do organizmu stanowi warunek jego sprawnego funkcjonowania. Jest to możliwe dzięki rozwiniętym procesom poznawczym odpowiedzialnym za odbieranie, analizowanie i wykorzystywanie informacji o otaczającym środowisku. Mózg nie jest biernym odbiorcą wrażeń zmysłowych. Spostrzeżenia, które tworzy oraz plany, które układa, są efektem odniesienia nowych informacji do materiału wydobytego z pamięci, czyli jak umysł odbiera świat, zależy od możliwości korzystania z materiału pamięciowego1.
Najistotniejszym procesem w adaptacji do zmieniających się sytuacji zewnętrznych jest pamięć operacyjna, która stanowi podstawę złożonych funkcji psychicznych, jakimi są funkcje wykonawcze umożliwiające planowanie, rozwiązywanie złożonych problemów, rozumienie kontekstu informacyjnego, a także adaptację do otoczenia.
Do objawów ostrzegawczych problemów z pamięcią należą: zapominanie oraz trudności w zapamiętywaniu nowego materiału. Za pogorszenie funkcji poznawczych, a w szczególności tzw. funkcji wykonawczych, odpowiedzialny jest proces zanikowy w płatach czołowych. Do typowych objawów należą obniżenie wydolności pamięci operacyjnej i procesu uczenia się, słabsza kontrola hamowania, upośledzenie planowania, monitorowania i zaprzestania aktywności, dezorganizacja zachowania, zaburzenia selektywności uwagi2,3.
Zaburzenia poznawcze stanowią poważny problem medyczny ze względu na ich niejednoznaczną diagnostykę i różnice osobnicze. Obniżają jakość życia, poczucie bezpieczeństwa i pewność siebie.
DIETA A FUNKCJE POZNAWCZE
Odpowiedni sposób żywienia jest kluczowym czynnikiem wpływającym na utrzymanie prawidłowych funkcji układu nerwowego. Dieta od tysięcy lat odgrywa kluczową rolę w kształtowaniu zdolności poznawczych i ewolucji mózgu. Substancje odżywcze wywierają wpływ na funkcje poznawcze poprzez regulację neurotransmisji, przekaźnictwa synaptycznego, płynności błon komórkowych i przekazywania sygnałów. Dowiedziono, że dieta oraz aktywność fizyczna wpływają na biosyntezę ATP w mitochondriach i poprzez aktywację neurotropowego czynnika pochodzenia mózgowego (Brain-Derived Neurotropic Factor – BDNF) i insulinopodobnego czynnika wzrostu (insulin-like growth factor-1 – IGF1) oddziałują na plastyczność synaptyczną i funkcje poznawcze. Na plastyczność mózgu korzystnie wpływają: restrykcja kaloryczna, obecność w diecie polifenoli (związków roślinnych o silnej aktywności antyoksydacyjnej), a także wielonienasyconych kwasów omega-34,5.
Tłuszcze i ich pochodne odgrywają kluczową rolę strukturalną i funkcjonalną w mózgu. Substancje odżywcze wywierają wpływ na funkcje poznawcze poprzez regulację neurotransmisji, przekaźnictwa synaptycznego, płynności błon komórkowych i przekazywania sygnałów. Na plastyczność mózgu korzystnie wpływają: restrykcja kaloryczna, obecność w diecie polifenoli (związków roślinnych o silnej aktywności antyoksydacyjnej), a także wielonienasyconych kwasów omega-34,5 .
