menu close arrow_back_ios arrow_back_ios person_add login

Wpływ kwasów omega-3 na funkcje poznawcze

dr n. med. Aneta Kościołek

WARTO WIEDZIEĆ

25-03-2026

EXTRA

Tłuszcze i ich pochodne odgrywają kluczową rolę strukturalną i funkcjonalną w mózgu. Substancje odżywcze wywierają wpływ na funkcje poznawcze poprzez regulację neurotransmisji, przekaźnictwa synaptycznego, płynności błon komórkowych i przekazywania sygnałów. Na plastyczność mózgu korzystnie wpływają: restrykcja kaloryczna, obecność w diecie polifenoli (związków roślinnych o silnej aktywności antyoksydacyjnej), a także wielonienasyconych kwasów omega-34,5 .

Prawidłowy odbiór bodźców docierających do organizmu stanowi warunek jego sprawnego funkcjonowania. Jest to możliwe dzięki rozwiniętym procesom poznawczym odpowiedzialnym za odbieranie, analizowanie i wykorzystywanie informacji o otaczającym środowisku. Mózg nie jest biernym odbiorcą wrażeń zmysłowych. Spostrzeżenia, które tworzy oraz plany, które układa, są efektem odniesienia nowych informacji do materiału wydobytego z pamięci, czyli jak umysł odbiera świat, zależy od możliwości korzystania z materiału pamięciowego1.

Najistotniejszym procesem w adaptacji do zmieniających się sytuacji zewnętrznych jest pamięć operacyjna, która stanowi podstawę złożonych funkcji psychicznych, jakimi są funkcje wykonawcze umożliwiające planowanie, rozwiązywanie złożonych problemów, rozumienie kontekstu informacyjnego, a także adaptację do otoczenia.

Do objawów ostrzegawczych problemów z pamięcią należą: zapominanie oraz trudności w zapamiętywaniu nowego materiału. Za pogorszenie funkcji poznawczych, a w szczególności tzw. funkcji wykonawczych, odpowiedzialny jest proces zanikowy w płatach czołowych. Do typowych objawów należą obniżenie wydolności pamięci operacyjnej i procesu uczenia się, słabsza kontrola hamowania, upośledzenie planowania, monitorowania i zaprzestania aktywności, dezorganizacja zachowania, zaburzenia selektywności uwagi2,3.

Zaburzenia poznawcze stanowią poważny problem medyczny ze względu na ich niejednoznaczną diagnostykę i różnice osobnicze. Obniżają jakość życia, poczucie bezpieczeństwa i pewność siebie.

 

DIETA A FUNKCJE POZNAWCZE

Odpowiedni sposób żywienia jest kluczowym czynnikiem wpływającym na utrzymanie prawidłowych funkcji układu nerwowego. Dieta od tysięcy lat odgrywa kluczową rolę w kształtowaniu zdolności poznawczych i ewolucji mózgu. Substancje odżywcze wywierają wpływ na funkcje poznawcze poprzez regulację neurotransmisji, przekaźnictwa synaptycznego, płynności błon komórkowych i przekazywania sygnałów. Dowiedziono, że dieta oraz aktywność fizyczna wpływają na biosyntezę ATP w mitochondriach i poprzez aktywację neurotropowego czynnika pochodzenia mózgowego (Brain-Derived Neurotropic Factor – BDNF) i insulinopodobnego czynnika wzrostu (insulin-like growth factor-1 – IGF1) oddziałują na plastyczność synaptyczną i funkcje poznawcze. Na plastyczność mózgu korzystnie wpływają: restrykcja kaloryczna, obecność w diecie polifenoli (związków roślinnych o silnej aktywności antyoksydacyjnej), a także wielonienasyconych kwasów omega-34,5.

Tłuszcze i ich pochodne odgrywają kluczową rolę strukturalną i funkcjonalną w mózgu. Substancje odżywcze wywierają wpływ na funkcje poznawcze poprzez regulację neurotransmisji, przekaźnictwa synaptycznego, płynności błon komórkowych i przekazywania sygnałów. Na plastyczność mózgu korzystnie wpływają: restrykcja kaloryczna, obecność w diecie polifenoli (związków roślinnych o silnej aktywności antyoksydacyjnej), a także wielonienasyconych kwasów omega-34,5 .

Chcesz przeczytać więcej?

Pełna treść artykułu, wraz z załącznikami do pobrania, dostępna jest dla prenumeratorów czasopisma, po zalogowaniu się.


O autorze

dr n. med. Aneta Kościołek

CZYTAM ARTYKUŁY

Redaktor merytoryczna magazynu Współczesna Dietetyka. Dietetyk, biotechnolog. Wykładowca w Śląskiej Wyższej Szkole Medycznej w Katowicach. Szczególne zainteresowania naukowe: polifenole, żywienie kobiet w ciąży oraz wpływ żywienia na układ sercowo-naczyniowy. Członek zarządu Polskiego Towarzystwa Dietetyki. Autorka publikacji naukowych oraz promotor kilkudziesięciu prac dyplomowych.


Czytaj więcej